Hồi sức tim phổi kéo dài cứu sống người ngưng tim khi đang ăn

Một trường hợp ngừng tim đột ngột đã kết thúc có hậu nhờ sự phối hợp giữa người nhà, đội cấp cứu và ê-kíp hồi sức: bệnh nhân bất ngờ gục xuống trong lúc ăn, được ép ngực liên tục tại hiện trường rồi chuyển đến bệnh viện, nơi các bác sĩ duy trì hồi sức nâng cao hơn nửa giờ trước khi tim tự đập trở lại.

Diễn biến ban đầu: phát hiện, cấp cứu tại chỗ và gọi 115

Bệnh nhân là ông T.P.L., 56 tuổi, trú ở phường Bến Thành (TP.HCM). Khi đang ăn, ông đột ngột mất ý thức và không còn thở bình thường. Người thân có mặt kịp thời đã tiến hành ép ngực liên tục và đồng thời gọi Trung tâm Cấp cứu 115.

Hành động ép ngực ngay khi sự cố xảy ra là bước nền tảng nhằm duy trì tuần hoàn đến não và các cơ quan quan trọng. Nhóm cấp cứu 115 của Bệnh viện Nhân dân Gia Định cơ sở 2 tiếp cận hiện trường và tiếp tục quá trình hồi sinh tim phổi (CPR), sau đó chuyển bệnh nhân đến viện trong tình trạng vẫn ngừng tuần hoàn, ngừng thở, nghi do rối loạn nhịp thất nguy hiểm.

Can thiệp tại bệnh viện: hồi sinh nâng cao và hỗ trợ các chức năng sống

Tại Trung tâm Cấp cứu – Hồi sức, nhóm điều trị tiến hành hồi sinh tim phổi nâng cao: kiểm soát đường thở, hỗ trợ hô hấp, sử dụng thuốc và duy trì hồi sức liên tục khi di chuyển bệnh nhân. Sau hơn 50 phút liên tục hồi sức, tuần hoàn tự phát trở lại.

Sau khi khôi phục huyết động ban đầu, đội ngũ y tế tiếp tục chăm sóc tích cực: thở máy để đảm bảo trao đổi khí, hỗ trợ huyết động để duy trì tưới máu các cơ quan và theo dõi chặt chẽ các chức năng quan trọng bao gồm tim, não và thận.

Nguyên nhân nền và các biến chứng gặp phải

Kết quả đánh giá chuyên sâu cho thấy ông L. có bệnh cơ tim giãn, với chức năng co bóp của tim giảm rõ rệt—phân suất tống máu thất trái (LVEF) vào khoảng 30%. Đây là một tình trạng khiến tim yếu và dễ gặp rối loạn nhịp thất, làm tăng nguy cơ tim đột ngột mất khả năng bơm máu.

Sau thời gian ngừng tim kéo dài, chức năng thận của bệnh nhân bị ảnh hưởng nặng, vì vậy ê-kíp đã phải thực hiện điều trị thay thế thận liên tục nhằm kiểm soát tình trạng dịch, điện giải và các rối loạn chuyển hóa trong giai đoạn nguy kịch.

Quá trình hồi phục: những mốc quan trọng

Diễn tiến lâm sàng sau can thiệp cho thấy chuyển biến tích cực từng bước. Sau hai ngày, huyết động và chức năng các cơ quan cải thiện, bệnh nhân không còn cần lọc thận liên tục. Đến ngày thứ tư, ê-kíp ngừng thuốc vận mạch, cai máy thở và rút ống nội khí quản thành công. Khoảng một tuần sau sự cố, ông tỉnh táo, tiếp xúc tốt và có thể tự đi lại.

Tầm quan trọng của phản ứng ban đầu: vai trò của người chứng kiến

Theo BS.CKII Võ Thúy Vân, Quản lý điều hành Khoa Cấp cứu – Hồi sức của bệnh viện, nhận biết sớm và thực hiện ép ngực kịp thời đóng vai trò quyết định trong những phút đầu. Các lần ép ngực do người thân thực hiện tại nhà đã giúp duy trì tưới máu cho cơ quan sống còn, tạo điều kiện để đội cấp cứu chuyên nghiệp tiếp tục hồi sức và giành lại sự sống cho bệnh nhân.

Những thông điệp chính rút ra từ trường hợp này gồm: gọi ngay 115 khi phát hiện người bất tỉnh không thở bình thường; bắt đầu hồi sinh tim phổi càng sớm càng tốt; và hạn chế gián đoạn khi ép ngực. Việc phối hợp giữa người chứng kiến và đội cấp cứu làm tăng cơ hội sống còn và phục hồi chức năng sau ngừng tim.

Những điều cần lưu ý khi chăm sóc bệnh nhân sau ngừng tim

• Đánh giá nguyên nhân nền: cần tìm và xử trí các bệnh tim mạch nền, như bệnh cơ tim giãn, vì đây là yếu tố làm tăng nguy cơ tái phát.
• Hỗ trợ đa cơ quan: ngoài tim và phổi, chú ý theo dõi và bảo vệ chức năng não, thận và cân bằng điện giải sau khi tuần hoàn được phục hồi.
• Dự phòng rối loạn nhịp: với bệnh nhân có nguy cơ cao, ê-kíp lâm sàng cần lập kế hoạch ngăn ngừa tái phát rối loạn nhịp thất và đột tử do tim.
• Theo dõi dài hạn: người bệnh từng ngừng tim cần được đánh giá và theo dõi liên tục để xác định khả năng phục hồi chức năng tim và nhu cầu can thiệp tiếp theo.

Câu hỏi thường gặp (FAQ)

Bystander CPR có thực sự quan trọng đến vậy không?

Có. Hồi sinh tim phổi do người chứng kiến thực hiện ngay lập tức giúp duy trì dòng máu đến não và cơ quan quan trọng, gia tăng cơ hội sống sót cho bệnh nhân trước khi đội cấp cứu chuyên nghiệp tới.

Tại sao tim có thể ngừng đột ngột trên nền bệnh cơ tim giãn?

Bệnh cơ tim giãn làm giảm khả năng co bóp và tạo thuận lợi cho các rối loạn nhịp thất nguy hiểm, dẫn đến mất hiệu lực bơm của tim và có thể gây ngừng tuần hoàn.

Đổi thay chức năng thận có thể hồi phục sau ngừng tim không?

Có thể. Trong giai đoạn cấp, chức năng thận suy do thiếu tưới máu có thể phải dùng điều trị thay thế thận liên tục; khi tuần hoàn và oxy hóa phục hồi, thận có thể dần cải thiện tùy theo mức độ tổn thương ban đầu.

Kết luận

Trường hợp của ông T.P.L. minh họa rõ ràng: ngay cả khi ngừng tim kéo dài, cơ hội hồi phục vẫn tồn tại nếu có chuỗi ứng cứu liên tục—từ ép ngực tại chỗ, gọi 115, đến hồi sức nâng cao tại bệnh viện và chăm sóc tích cực sau đó. Người chứng kiến đóng vai trò không thể thiếu; đồng thời, chẩn đoán nguyên nhân nền và chăm sóc đa cơ quan sau khi tuần hoàn được khôi phục quyết định chất lượng phục hồi về lâu dài.

Việc phổ cập kiến thức cơ bản về hồi sinh tim phổi và hành động kịp thời khi gặp người bất tỉnh có thể cứu được mạng sống. Nếu bạn muốn trang bị kỹ năng thực tế, hãy tìm các khóa huấn luyện CPR được tổ chức bởi cơ quan y tế hoặc các trung tâm đào tạo chuyên nghiệp.

Người phụ nữ 38 tuổi bất ngờ liệt nửa người, đột quỵ xuất huyết não

Để mở rộng hiểu biết về các tình huống tim mạch căng thẳng và cách y tế can thiệp, bạn có thể đọc thêm nội dung chuyên sâu về những ca tim được xử lý phức tạp, quy trình hỗ trợ pháp lý cho người lao động bị bệnh nghề nghiệp, và các chiến dịch truyền thông về mất cân bằng giới tính khi sinh dưới đây.

Về hai ca tim có tình huống phức tạp và bài học từ hành động cấp cứu tại bệnh viện, hãy tham khảo bài viết hai ca tim: phẫu thuật cấp cứu và ghép tim tại Bệnh viện Bạch Mai để hiểu rõ hơn về phối hợp đa chuyên khoa và con đường điều trị sau phẫu thuật.

Nếu bạn quan tâm đến thủ tục để nhận trợ cấp liên quan đến bệnh nghề nghiệp và muốn biết danh sách giấy tờ, trách nhiệm của người sử dụng lao động cùng trình tự nộp hồ sơ, bài hướng dẫn chi tiết hướng dẫn hồ sơ nhận trợ cấp bệnh nghề nghiệp sẽ cung cấp thông tin cần thiết và các bước thực hiện cụ thể.

Đối với bối cảnh truyền thông và sự tham gia cộng đồng xung quanh vấn đề dân số, bạn có thể đọc bài phân tích về cuộc thi thu hút đông đảo bài dự thi cuộc thi về mất cân bằng giới tính khi sinh thu hút hơn 40.000 bài, nhằm nắm bắt ý nghĩa truyền thông và tác động xã hội của chương trình.