Ứng Dụng Trí Tuệ Nhân Tạo Trong Ngăn Ngừa Tai Nạn Giao Thông: Giải Pháp Tương Lai

Tai nạn giao thông: Thách thức nghiêm trọng cho sức khỏe cộng đồng

Tai nạn giao thông vẫn là một trong những vấn đề hàng đầu gây tử vong tại Việt Nam. Theo nghiên cứu của PGS.TS. Phạm Việt Cường từ Trung tâm Nghiên cứu Chính sách và Phòng chống Chấn thương, tai nạn này không chỉ gây ra tổn thất về nhân mạng mà còn tạo gánh nặng cho hệ thống y tế và kinh tế quốc dân.

Phân tích cho thấy, đối tượng chịu tác động nặng nề nhất là nam giới, thanh niên và trẻ em, đặc biệt là những người đi mô tô và xe máy. Tai nạn không chỉ tốn kém chi phí điều trị mà còn làm giảm năng suất lao động và gia tăng áp lực lên hệ thống an sinh xã hội. Những Trường Hợp Tử Vong Do Ký Sinh Trùng Cyclospora Tại… Hành Trình Tìm Kiếm Chưa Kết Thúc: Gia Đình Liệt Sĩ Hoàng…

Trên thế giới, theo TS. Dương Khánh Vân từ WHO, mỗi năm có khoảng 1,2 triệu người tử vong do tai nạn giao thông, trong khi 20-50 triệu người khác bị thương. Ở Việt Nam, người đi xe máy, trẻ em và người đi bộ là những nhóm dễ bị tổn thương nhất.

PGS.TS. Phạm Việt Cường nhấn mạnh rằng các chính sách phòng chống tai nạn cần phải dựa trên bằng chứng và nên trải qua quy trình rõ ràng, bao gồm việc phân tích dữ liệu để xác định vấn đề và tìm kiếm giải pháp can thiệp hiệu quả.

Thay đổi cách tiếp cận an toàn giao thông với hệ thống an toàn

TS. Dương Khánh Vân đã giới thiệu mô hình Hệ thống An toàn (Safe System) đang dần thay thế các quan điểm truyền thống. Mô hình này nhấn mạnh vai trò của con người trong việc gây ra sai sót và đề xuất cải tiến hệ thống giao thông để hạn chế tai nạn nghiêm trọng.

Mô hình Safe System, bắt nguồn từ sáng kiến Vision Zero của Thụy Điển, đã trở thành một phần quan trọng trong Kế hoạch hành động toàn cầu của Liên Hợp Quốc về an toàn giao thông đường bộ giai đoạn 2021-2030.

Phương pháp này yêu cầu hệ thống giao thông phải được thiết kế sao cho có thể chấp nhận các sai sót của con người, đảm bảo rằng lực va chạm không vượt quá mức an toàn cho cơ thể và ngăn không cho các sự cố gây ra tử vong hoặc thương tích nặng.

Safe System bao gồm năm yếu tố chính: đường xá, tốc độ, phương tiện, người tham gia giao thông và chăm sóc y tế sau tai nạn. Tất cả các yếu tố này cần hoạt động đồng bộ để đảm bảo hiệu quả cao nhất.

Ví dụ, khi trẻ em bị chấn thương do tai nạn xe máy, không chỉ cần xem xét việc đội mũ bảo hiểm mà còn cần phân tích nhiều yếu tố như thiết kế đường, công nghệ trên xe và khả năng tiếp cận của lực lượng cấp cứu.

Chuyển đổi số và trí tuệ nhân tạo: Cơ hội mới trong an toàn giao thông

PGS.TS. Phạm Việt Cường chia sẻ rằng chuyển đổi số đang giúp nâng cao khả năng giám sát và phân tích dữ liệu liên quan đến tai nạn. Dữ liệu hiện được thu thập từ nhiều nguồn khác nhau như lực lượng cảnh sát giao thông, ngành y tế và các công ty bảo hiểm.

Mặc dù có nhiều dữ liệu, sự phân bổ và liên kết giữa các ngành vẫn còn hạn chế; cần thiết phải có một quy trình chuẩn hóa để phục vụ cho công tác hoạch định chính sách.

Theo TS. Dương Khánh Vân, trí tuệ nhân tạo đóng vai trò là một công cụ hỗ trợ cho mô hình Safe System, chứ không thay thế nó. AI có thể được dùng để phát hiện các điểm đen giao thông, nhận diện hành vi nguy hại thông qua camera, dự báo va chạm và tối ưu hóa các phản ứng khẩn cấp.

Trong quá trình nghiên cứu về chính sách, AI còn có khả năng xử lý các dữ liệu lớn và phân tích thông tin không có cấu trúc như hồ sơ bệnh án và biên bản hiện trường nhờ vào công nghệ xử lý ngôn ngữ tự nhiên.

Dù AI có nhiều tiềm năng, các chuyên gia nhấn mạnh rằng công nghệ này không thể thay thế vai trò quan trọng của con người trong việc quyết định các chính sách.

PGS.TS. Phạm Việt Cường cho rằng AI chỉ là công cụ giúp tăng tốc độ trong phân tích, trong khi việc tổng hợp và đánh giá thông tin vẫn cần có sự hỗ trợ từ các nhà nghiên cứu và cơ quan quản lý.

TS. Dương Khánh Vân cũng lưu ý rằng hiệu quả của AI chỉ đạt được khi có dữ liệu chất lượng tốt và quy trình thu thập thông tin được đồng bộ, bên cạnh việc đảm bảo quyền riêng tư và quản lý đạo đức trong AI.

Các chuyên gia khuyến nghị rằng Việt Nam cần xây dựng một cơ sở dữ liệu an toàn giao thông liên ngành, liên kết dữ liệu giữa các lĩnh vực như giao thông, y tế và bảo hiểm để tối ưu hóa hiệu quả trong việc giảm thiểu tai nạn giao thông.

Sự kết hợp giữa mô hình Safe System, dữ liệu chất lượng và ứng dụng AI có thể mang lại những chính sách hiệu quả, đóng góp vào việc giảm thiểu tổn thất về sinh mạng và thương tật do tai nạn giao thông tại Việt Nam.

Xem thêm bài viết:

Nhờ AI khám bệnh, cho đơn thuốc, nhiều người tự đưa mình vào rủi ro cực lớn

SKĐS – Từ đau bụng, sốt đến tức ngực, khó thở, nhiều người hiện có thói quen nhập triệu chứng vào AI để “tự khám bệnh”, xin đơn thuốc rồi mua thuốc điều trị mà không đến cơ sở y tế.