Chiến Lược Phát Triển Bền Vững: Doanh Nghiệp Cần Cắt Giảm Khí Thải Hay Mua Tín Chỉ Carbon?

Phân Tích Thị Trường Tín Chỉ Carbon Tại Việt Nam

Việt Nam đang trong quá trình khai thác và vận hành thị trường tín chỉ carbon, với mục tiêu hỗ trợ doanh nghiệp giảm thiểu khí thải. Theo thông tin từ ông Nguyễn Tuấn Quang, Phó cục trưởng Biến đổi khí hậu, thị trường này bắt đầu hoạt động từ cuối tháng 6, tập trung vào hai loại hàng hóa chính là hạn ngạch khí nhà kính và tín chỉ carbon. Trong đó, tín chỉ carbon được phép giao dịch rộng rãi cho tất cả các doanh nghiệp và tổ chức có nhu cầu.

Bên cạnh đó, để phát triển tín chỉ carbon, Bộ Công Thương và Bộ Xây dựng đã phối hợp xây dựng các tiêu chuẩn và khung kỹ thuật cho việc đo lường, báo cáo và thẩm định (MRV). Gần đây, Bộ Khoa học và Công nghệ cũng đã công bố tiêu chuẩn cho tín chỉ carbon rừng, hứa hẹn sẽ tạo ra nguồn cung ổn định cho thị trường này. Giải Pháp Ứng Phó Bão Số 4: Đóng Cửa Xả Lũ Thủy Điện Hòa… Công An Quảng Ninh: Giải Cứu Kịp Thời Xuồng Máy Giữa Cơn Bão Cảnh Giác Khi Mua Xe Qua Mạng: Giấy Tờ Giả và Rủi Ro Công…

Hiện tại, doanh nghiệp tại Việt Nam có thể thử nghiệm các loại tín chỉ carbon độc lập như Verra hay Gold Standard, mặc dù chúng chưa được giao dịch trên sàn trong nước. Các tín chỉ này đã bắt đầu được chấp nhận tại thị trường quốc tế, theo quy định của Nghị định 112/2026 về việc trao đổi kết quả giảm nhẹ phát thải khí nhà kính.

Những doanh nghiệp được phân bổ hạn ngạch cần phải tuân thủ quy định về mức độ phát thải cho phép. Nếu vượt quá hạn ngạch, họ có thể sử dụng tín chỉ carbon nhưng không quá 30% tổng số hạn ngạch đã phân bổ. Đây là một biện pháp nhằm khuyến khích các doanh nghiệp giảm phát thải thay vì chỉ dựa vào việc mua tín chỉ.

Dựa trên số liệu, mỗi doanh nghiệp có thể vay tối đa 15% hạn ngạch của kỳ tới để thực hiện nghĩa vụ hiện tại. Ví dụ, nếu một doanh nghiệp được cấp 1 triệu hạn ngạch, họ chỉ có thể sử dụng tối đa 300.000 tín chỉ carbon để bù trừ khả năng phát thải của mình. Điều này giúp đảm bảo rằng không phải tất cả các doanh nghiệp chỉ dựa vào việc mua tín chỉ để đạt được yêu cầu phát thải.

Theo lộ trình, thời gian báo cáo khí nhà kính sẽ được quy định nghiêm ngặt, điều này sẽ tạo ra áp lực cho các doanh nghiệp để họ phải đưa ra giải pháp cải thiện công nghệ sản xuất nhằm giảm lượng khí thải.

Định Giá Tín Chỉ Carbon: Liệu Có Hợp Lý?

Chuyên gia Lê Xuân Nghĩa từ Viện Tư vấn và Phát triển đã đưa ra những quan điểm về mức giá hợp lý cho tín chỉ carbon. Dự báo từ Ngân hàng Thế giới cho thấy mức giá khoảng 147 USD cho một tín chỉ carbon có thể thúc đẩy các quyết định đầu tư mạnh mẽ từ phía doanh nghiệp. Nếu giá tín chỉ quá thấp, doanh nghiệp sẽ không có đủ động lực để đầu tư vào công nghệ giảm thiểu khí thải.

Ông Nghĩa cũng lưu ý rằng hiện tại thị trường carbon Việt Nam vẫn còn trong giai đoạn bắt đầu, và cần một khoảng thời gian để mức giá carbon có thể đạt được sự hiệu quả như kỳ vọng. Chính vì vậy, các doanh nghiệp cần phải xem xét lại cách tiếp cận thị trường, nhìn nhận việc giảm phát thải không chỉ là nghĩa vụ mà còn là cơ hội tạo ra giá trị.

Bên cạnh đó, theo thông tin từ ông Nguyễn Tuấn Anh, Phó Tổng giám đốc Sở Giao dịch Chứng khoán Hà Nội, hiện tại không có quy định về biên độ dao động giá trên thị trường tín chỉ carbon trong nước. Điều này tạo điều kiện cho các bên tham gia tự do thỏa thuận giá cả, từ đó phản ánh đúng giá trị và chất lượng của tín chỉ carbon.

Để đảm bảo hệ thống hoạt động hiệu quả, Thứ trưởng Lê Công Thành đã kêu gọi việc hoàn thiện chính sách và quy định một cách toàn diện, từ việc đo lường cho đến thực tế triển khai. Doanh nghiệp cần chuyển đổi tư duy, coi việc giảm phát thải như một phần trong chiến lược phát triển bền vững của mình.

Trong giai đoạn thí điểm, thị trường đã thu hút hơn 510 triệu tấn CO₂ được đăng ký từ 92 tổ chức tham gia, chủ yếu đến từ các ngành có lượng phát thải lớn như sản xuất thép, xi măng và nhiệt điện.

Những nỗ lực này sẽ không chỉ giúp Việt Nam đạt được mục tiêu giảm thiểu khí thải mà còn xây dựng nền tảng vững chắc cho sự phát triển bền vững trong tương lai.