Đặt Lại Cách Nhìn Về Sức Khỏe Sinh Sản Thanh Thiếu Niên Từ Đề Án 2026-2030

Thách Thức Trong Sức Khỏe Sinh Sản Ở Thanh Thiếu Niên

Ngày 26/8 vừa qua, Cục Bà mẹ và Trẻ em thuộc Bộ Y tế đã tổ chức một hội thảo quan trọng để giới thiệu Đề án Chăm sóc sức khỏe sinh sản và sức khỏe tình dục cho thanh thiếu niên giai đoạn 2026-2030. Đề án này không chỉ nhằm nâng cao nhận thức mà còn tạo ra những thay đổi tích cực trong hành vi và sức khỏe sinh sản của thanh niên, trong bối cảnh hơn một phần tư dân số Việt Nam là vị thành niên.

Phó Cục trưởng Tống Trần Hà nhấn mạnh rằng việc bảo vệ sức khỏe sinh sản và tình dục cho thanh thiếu niên không chỉ là một nhu cầu mà còn là một trách nhiệm của xã hội, nhằm xây dựng một thế hệ tương lai vững mạnh cho đất nước.

Trong khi đó, BS Trần An Chung, Trưởng phòng Chăm sóc Sức khỏe sinh sản, đã chỉ ra rằng tỷ lệ mang thai ở vị thành niên tuy có xu hướng giảm nhưng vẫn chiếm khoảng 2,5% tổng số phụ nữ mang thai trong nước. Đặc biệt, tuổi quan hệ tình dục lần đầu đã giảm xuống còn 18,7 tuổi, theo thống kê từ năm 2024.

Mặc dù có sự giảm tỷ lệ mang thai, một vấn đề đáng lo ngại là chỉ 54% thanh thiếu niên sử dụng biện pháp tránh thai trong lần quan hệ đầu tiên của họ, cho thấy cần có nhiều nỗ lực hơn để nâng cao nhận thức về an toàn tình dục.

Tình trạng này cũng đã chỉ ra rằng có sự khác biệt rõ rệt giữa khu vực nông thôn và thành thị về tỷ lệ mang thai, với tỷ lệ 59 trẻ đẻ sống/1.000 phụ nữ ở nông thôn so với 18 trẻ đẻ sống/1.000 phụ nữ ở thành phố.

Bên cạnh đó, BS Trần An Chung cảnh báo rằng thanh thiếu niên trong độ tuổi từ 15-29 đang chiếm tới 50% số ca nhiễm HIV mới. Khả năng tiếp cận các dịch vụ y tế thân thiện vẫn còn hạn chế, với dưới 30% thanh thiếu niên biết đến những dịch vụ này. Thực trạng này càng làm nổi bật sự cần thiết phải xây dựng một mô hình chăm sóc sức khỏe sinh sản phù hợp với nhu cầu và tâm lý của lứa tuổi thanh thiếu niên.

Tại Bệnh viện Phụ sản Hà Nội, BS Nguyễn Cảnh Chương đã báo cáo rằng số lượt khám phụ khoa và quản lý thai nghén trong năm 2025 đã đạt con số 143.584 lượt và 118.262 lượt tương ứng, cho thấy nhu cầu chăm sóc sức khỏe sinh sản đang gia tăng. Tuy nhiên, chỉ 5 ca phá thai được ghi nhận từ 118.262 lượt khám thai, cho thấy một khoảng cách lớn giữa thực tiễn và số liệu thống kê.

Khi đánh giá về lý do thanh thiếu niên chọn tìm kiếm dịch vụ chăm sóc sức khỏe tại các phòng khám tư nhân thay vì các bệnh viện công, BS Chương đã chỉ ra rằng rào cản về tâm lý và xã hội đang tác động mạnh mẽ đến quyết định của họ.

Với xu hướng này, việc xây dựng và phát triển một mô hình dịch vụ chăm sóc sức khỏe sinh sản bảo mật và thân thiện với thanh thiếu niên là rất cần thiết và bức thiết. Cần thiết phải có những giải pháp cụ thể để giảm thiểu những rào cản này và cung cấp dịch vụ an toàn cho nhóm đối tượng này.

Mục Tiêu Đến Năm 2030 Trong Đề Án Chăm Sóc Sức Khỏe Sinh Sản

Đề án giai đoạn 2026-2030 được xây dựng với mục tiêu cụ thể là nâng cao chất lượng sức khỏe sinh sản cho thanh thiếu niên, với tầm nhìn mở rộng dịch vụ y tế thân thiện. Đến năm 2030, khoảng 50% cơ sở y tế công lập sẽ đạt tiêu chuẩn thân thiện với vị thành niên theo các quy định hiện hành.

Bên cạnh đó, Đề án cũng hướng tới việc tăng cường giáo dục giới tính trong hệ thống giáo dục, với mục tiêu 100% trường học đưa giáo dục giới tính vào chương trình giảng dạy chính khóa và ngoại khóa.

Đặc biệt, đề án cũng đặt ra mục tiêu tăng cường sử dụng công nghệ số trong việc cung cấp thông tin về sức khỏe sinh sản, bao gồm việc xây dựng các nền tảng trực tuyến và ứng dụng di động để hỗ trợ thanh thiếu niên trong việc tiếp cận kiến thức và dịch vụ chăm sóc sức khỏe.

Như vậy, Đề án Chăm sóc sức khỏe sinh sản, sức khỏe tình dục cho thanh thiếu niên giai đoạn 2026-2030 sẽ không chỉ giúp nâng cao nhận thức về sức khỏe sinh sản mà còn tạo ra một hệ thống dịch vụ y tế đa dạng và chất lượng, từ đó giảm thiểu được các vấn đề liên quan đến mang thai, sinh con và phá thai ở tuổi vị thành niên.Đọc về trường hợp sản phụ mắc sốt xuất huyết nặng và những đảm bảo trong chăm sóc sức khỏe cho mọi đối tượng.