Hiểu Biết Về Glaucoma: Dấu Hiệu, Nguy Cơ Và Phương Pháp Điều Trị

Trong một cuộc phỏng vấn với Báo Sức khỏe và Đời sống, Phó Giáo sư Shamira Perera, Trưởng khoa và chuyên gia tư vấn cao cấp tại Khoa Glaucoma, Trung tâm Mắt Quốc gia Singapore (Singapore National Eye Center – SNEC), đã đề cập đến các dấu hiệu cảnh báo sớm cũng như phương pháp điều trị hiện đại cho bệnh glaucoma – một căn bệnh có thể dẫn đến mất thị lực nghiêm trọng.

Phó Giáo sư Shamira Perera, Trưởng khoa và Chuyên gia tư vấn cấp cao Khoa Glaucoma, Trung tâm Mắt Quốc gia Singapore. Tác Động Tiêu Cực Của Việc Ngủ Khi Tivi Bật Đến Sức Khỏe Khi Nào Cần Khám Bệnh Đau Nửa Đầu Tái Diễn? Khám Phá Hiệu Quả của PrEP Trong Phòng Chống HIV

PV: Xin hỏi Phó Giáo sư, ai là nhóm có nguy cơ cao mắc bệnh glaucoma?

– Phó Giáo sư Shamira Perera: Glaucoma có thể xảy ra ở bất kỳ ai, nhưng một số nhóm người có nguy cơ cao hơn. Những người từ 40 tuổi trở lên, đặc biệt là trên 60 tuổi, cần đặc biệt chú ý. Bên cạnh đó, nếu trong gia đình đã xuất hiện trường hợp mắc bệnh này, nguy cơ có thể cao gấp bốn lần.

Người bị cận thị nặng (trên 6 đi-ốp) cũng dễ mắc glaucoma, do cấu trúc mắt dễ bị tổn thương. Ngược lại, người có viễn thị nặng có thể gặp phải góc tiền phòng hẹp, làm tăng nguy cơ phát sinh glaucoma góc đóng.

Đáng chú ý, glaucoma góc mở nguyên phát – dạng phổ biến nhất – thường không gây đau và diễn tiến âm thầm, khiến người bệnh khó nhận biết.

PV: Việc chậm trễ trong điều trị có thể gây ra hậu quả gì cho người bệnh?

– Phó Giáo sư Shamira Perera: Bệnh thường được phát hiện muộn do tổn thương thị trường ngoại vi xảy ra trước trong khi thị lực trung tâm vẫn giữ nguyên cho đến giai đoạn cuối. Điều này có thể dẫn đến việc người bệnh không phát hiện họ đã mất tới 50% các sợi thần kinh thị giác.

Khi bệnh đã tiến triển, khả năng định hướng không gian của người bệnh bị giảm sút, làm tăng nguy cơ té ngã và có thể không đủ điều kiện để lái xe, gây ảnh hưởng đến chất lượng cuộc sống. Ngoài ra, những vấn đề tâm lý cũng rất nghiêm trọng; nhiều người mắc bệnh glaucom rơi vào trạng thái trầm cảm do mất mát thị lực.

PV: Trung tâm Mắt Quốc gia Singapore đang áp dụng công nghệ gì trong điều trị glaucoma hiện nay?

– Phó Giáo sư Shamira Perera: Chúng tôi tại SNEC đang áp dụng các hệ thống hiện đại trong chẩn đoán và điều trị nhằm cá nhân hóa phương pháp chữa trị cho từng bệnh nhân.

Bác sĩ sẽ xem xét nhiều yếu tố như tuổi tác, mức nhãn áp và tốc độ tiến triển của bệnh để xác định phương pháp điều trị phù hợp trong suốt quá trình theo dõi.

Thông thường, điều trị sẽ được điều chỉnh theo từng giai đoạn của bệnh như sau:

Giai đoạn sớm: Người bệnh sẽ sử dụng thuốc nhỏ mắt hoặc có thể thực hiện phương pháp laser tạo hình vùng bè chọn lọc (Selective Laser Trabeculoplasty – SLT).

Giai đoạn trung bình: Nếu có sự tiến triển hoặc không thể chịu đựng thuốc nhỏ mắt, đặc biệt khi có bệnh đục thủy tinh thể, phẫu thuật Glaucoma xâm lấn tối thiểu (Minimally Invasive Glaucoma Surgery – MIGS) sẽ được chỉ định.

Giai đoạn nặng: Các trường hợp nặng cần những phương pháp phẫu thuật truyền thống như cắt bè củng giác mạc hoặc đặt thiết bị dẫn lưu. Đối với những trường hợp kháng trị hoặc chỉ nhằm giảm triệu chứng, bác sĩ có thể chọn phương pháp làm giảm chức năng thể mi.

PV: SNEC có những biện pháp nào để đảm bảo việc theo dõi bệnh nhân sau điều trị?

– Phó Giáo sư Shamira Perera: Quá trình theo dõi glaucoma cần diễn ra thường xuyên suốt đời. SNEC đã phát triển mô hình theo dõi, kết hợp giữa khám trực tiếp và khám từ xa, nhằm tối ưu hóa thời gian và tài nguyên cho bệnh nhân. Các bệnh nhân ổn định có thể thực hiện xét nghiệm tại các phòng khám gần nơi cư trú.

Dữ liệu được tải lên hệ thống bảo mật của SNEC để bác sĩ có thể đánh giá từ xa. Mô hình này đã chứng minh sự hiệu quả và tiết kiệm chi phí cho nhiều bệnh nhân, đặc biệt là bệnh nhân quốc tế.

Bệnh nhân có thể định kỳ đo nhãn áp và chụp OCT tại các cơ sở đối tác, sau đó dữ liệu sẽ được chuyển đến SNEC để bác sĩ đánh giá. Nếu tình trạng ổn định, tư vấn qua hình thức khám trực tuyến sẽ được thực hiện để điều chỉnh đơn thuốc và mục tiêu điều trị nhãn áp.

PV: Cảm ơn Phó Giáo sư đã chia sẻ, có lời khuyên nào cho người dân Việt Nam trong việc phát hiện và bảo vệ thị lực?

– Phó Giáo sư Shamira Perera: Trước tiên, hãy đi khám mắt định kỳ năm một lần, đặc biệt nếu bạn trên 40 tuổi, có cận thị hoặc tiền sử gia đình mắc các bệnh mắt. Thứ hai, việc có thị lực tốt không đồng nghĩa với đôi mắt hoàn hảo; bạn có thể vẫn đang mất thị trường ngoại vi mà không hay biết. Cuối cùng, hãy tuân thủ nghiêm ngặt điều trị, vì việc bỏ thuốc có thể làm tình trạng trở nên nghiêm trọng hơn.

Chúng tôi rất cảm ơn Phó Giáo sư Shamira Perera đã dành thời gian để trao đổi thông tin giá trị này!

Thái Bình (thực hiện)