Lộ Trình Chuyển Đổi Xanh Của Doanh Nghiệp Thông Qua ESG

Ngày 14/8 vừa qua, Bộ Khoa học và Công nghệ đã tổ chức một buổi tọa đàm với chủ đề “Thúc đẩy năng suất xanh thông qua triển khai mô hình ESG trong tổ chức và doanh nghiệp”. Sự kiện này nằm trong chuỗi hoạt động của Diễn đàn Năng suất Chất lượng Quốc gia 2026. ESG, viết tắt của Environmental, Social, and Governance (Môi trường, Xã hội và Quản trị), là một công cụ quan trọng để đo lường khả năng bền vững và trách nhiệm của doanh nghiệp dựa trên ba yếu tố cốt lõi.

Ông Trần Hậu Ngọc, Phó chủ tịch Ủy ban Tiêu chuẩn Đo lường chất lượng Quốc gia, đã nhấn mạnh rằng năng suất và phát triển bền vững đang trở thành những yếu tố liên kết chặt chẽ trong sự phát triển của doanh nghiệp. Dưới bối cảnh toàn cầu đang ngày càng gia tăng sự quan tâm đến ESG, các tổ chức và doanh nghiệp tại Việt Nam cũng nhận thức rõ hơn về tầm quan trọng của việc áp dụng các tiêu chí này.

ESG không chỉ là một khái niệm đơn thuần liên quan đến báo cáo và công khai thông tin. Điều quan trọng hơn cả là việc biến những yếu tố môi trường, xã hội và quản trị thành những hành động cụ thể, qua đó nâng cao hiệu quả hoạt động và sử dụng tài nguyên một cách hợp lý, tiến tới phát triển bền vững.

Trong thời đại hiện nay, việc chuyển đổi xanh và áp dụng ESG đã không còn là vấn đề chỉ giới hạn trong các tập đoàn lớn. Các yêu cầu từ thị trường quốc tế, nhà đầu tư và các chuỗi cung ứng toàn cầu đang tạo ra áp lực lớn đối với doanh nghiệp ở mọi quy mô.

Đối với các doanh nghiệp Việt Nam, đặc biệt là những đơn vị đang có kế hoạch tham gia sâu vào chuỗi cung ứng toàn cầu, xu hướng này vừa tạo ra thách thức nhưng cũng mở ra nhiều cơ hội quan trọng. Doanh nghiệp cần phải đầu tư vào nguồn lực, cải thiện năng lực và điều chỉnh phương thức quản trị để đáp ứng các tiêu chí về phát triển bền vững.

Nếu doanh nghiệp có thể quản lý nguồn lực tốt hơn, giảm thiểu lãng phí và tối ưu hóa việc sử dụng dữ liệu, những thay đổi này sẽ không chỉ giúp đáp ứng yêu cầu của thị trường mà còn gia tăng năng suất và khả năng cạnh tranh lâu dài.

ESG không phải chỉ đơn thuần là yêu cầu về báo cáo hay tuân thủ các quy định mới. Thay vào đó, ESG nên được tích hợp vào quy trình cải thiện năng suất và tạo ra giá trị thực cho hoạt động sản xuất kinh doanh của doanh nghiệp.

“Chúng tôi mong rằng các đại biểu sẽ không chỉ nhận được thông tin cập nhật về xu hướng và yêu cầu quốc tế, mà quan trọng hơn là có thể đề xuất những ý tưởng và biện pháp cụ thể, từ đó xây dựng lộ trình hành động phù hợp với từng doanh nghiệp,” ông Trần Hậu Ngọc chia sẻ.

Khái niệm ESG đã xuất hiện từ đầu những năm 2000, gắn liền với sự phát triển của các phong trào đầu tư có trách nhiệm. Năm 2004, Liên Hợp Quốc đã phát hành báo cáo “Who Cares Wins,” kêu gọi kết hợp các yếu tố môi trường, xã hội và quản trị vào hoạt động đầu tư, đặt nền tảng cho ESG trở thành tiêu chuẩn quan trọng.

Năm 2006, Liên Hợp Quốc tiếp tục ra mắt nguyên tắc PRI (Principles for Responsible Investment), thúc đẩy ESG trở thành tiêu chuẩn quốc tế cho các nhà đầu tư và doanh nghiệp, qua đó đảm bảo sự bền vững và trách nhiệm xã hội trong kinh doanh.

Khả Năng Tăng Cường Năng Suất và Đầu Tư Xanh Của Doanh Nghiệp

Tại hội thảo, PGS. TS Nguyễn Hồng Quân, Viện trưởng Viện Nghiên cứu Phát triển Kinh tế Tuần hoàn (ICED) cho rằng ESG không nên chỉ được xem như là một chi phí để tuân thủ, mà cần được coi như động lực để nâng cao năng suất và thúc đẩy đầu tư xanh trong doanh nghiệp.

Tuy nhiên, việc triển khai ESG tại doanh nghiệp Việt Nam hiện vẫn đối mặt với bốn thách thức lớn. Theo số liệu từ PwC Vietnam, 32% các hội đồng quản trị doanh nghiệp tại Việt Nam hoàn toàn không tham gia vào các hoạt động liên quan đến ESG, trong khi chỉ có 13% thể hiện vai trò lãnh đạo thực sự và mang tính chiến lược.

Đồng thời, 61% doanh nghiệp chưa cam kết thực hiện ESG cho biết rằng thiếu kiến thức là rào cản lớn nhất đối với họ. Chỉ có khoảng 10% trong số này ứng dụng công cụ phân tích kinh doanh để chuyển hóa dữ liệu ESG thành những nhận định giá trị. Kinh tế tuần hoàn được coi là cơ chế quan trọng giúp biến các nguyên tắc ESG theo tiêu chuẩn IWA 48:2024 thành hành động cụ thể và có thể đo lường được.

Bà Đào Thị Thanh Ngân, Trưởng ban Xây dựng phát triển chiến lược của Công ty CP Nhựa Thiếu niên Tiền Phong, chia sẻ rằng doanh nghiệp đã xác định chuyển đổi số và chuyển đổi xanh là “giấy thông hành” để nâng cao năng suất mà không làm tổn hại đến môi trường.

Trong năm 2024, tổng phát thải của doanh nghiệp dự kiến đạt 257.601,54 tấn CO₂e, trong đó phát thải từ chuỗi cung ứng chiếm 86,55%, cho thấy rằng việc giảm phát thải carbon cần sự tham gia của toàn bộ chuỗi cung ứng. Bà Ngân cũng cho biết doanh nghiệp đã tiết kiệm được 487.464 kWh điện trong năm qua và 100% nước làm mát tại các xưởng đều được tái sử dụng. Ngoài ra, 4.968,54 tấn nhựa phế liệu đã được tái chế, tương đương 3,75% sản lượng sản xuất.

Tỷ lệ mua sắm theo tiêu chí ESG hiện chỉ đạt 14,49%, với mục tiêu nâng lên 40% vào năm 2030. Doanh nghiệp cũng đặt ra lộ trình 2026-2030 với mục tiêu đạt 5% năng lượng tái tạo từ điện mặt trời và 20% REC, cùng mục tiêu tiết kiệm 600.000 kWh vào năm 2026, hướng tới đích Net-Zero vào năm 2030.

Chuyên gia Yulia Dobrolyubova cũng đã đề cập đến các yêu cầu toàn cầu cho doanh nghiệp chuyển mạnh từ việc tuân thủ sang quản trị rủi ro, khai thác cơ hội và tạo ra giá trị. Các bên liên quan đang ngày càng yêu cầu doanh nghiệp phải minh bạch hơn trong thực hiện và báo cáo ESG.

Khoảng 96% trong số 250 doanh nghiệp lớn nhất thế giới đã thực hiện báo cáo phát triển bền vững, trong khi 93% nhà đầu tư vốn cổ phần tư nhân trên toàn cầu tin rằng việc tập trung vào ESG sẽ mang lại cơ hội đầu tư đáng kể.

Do việc không ngừng gia tăng yêu cầu từ EU về phát triển bền vững, các doanh nghiệp Việt Nam đang phải hoàn thiện khả năng cung cấp dữ liệu liên quan đến khí hậu, chuỗi cung ứng và phát thải khí nhà kính.

Riêng với các doanh nghiệp nhỏ và vừa xuất khẩu sang EU, việc triển khai ESG nên bắt đầu bằng việc đánh giá sự trưởng thành của doanh nghiệp và đối chiếu hoạt động hiện tại với tiêu chuẩn quốc tế; tận dụng các chứng nhận hiện có như ISO 9001, ISO 14001 và ưu tiên những vấn đề ESG mà khách hàng quan tâm.

Khi ESG được liên kết chặt chẽ với cải tiến hiệu quả hoạt động, đổi mới mô hình kinh doanh và tăng cường năng lực quản trị, nó có thể trở thành một phần không thể thiếu trong quá trình nâng cao năng suất, thay vì chỉ đơn thuần là một gánh nặng tuân thủ.

Để tìm hiểu thêm về tình hình thiệt hại trên tàu chiến Nga qua ảnh vệ tinh sau cuộc tấn công Ukraine, bạn có thể tham khảo bài viết trước của chúng tôi tại Thiệt Hại Trên Tàu Chiến Nga Qua Ảnh Vệ Tinh. Ngoài ra, thông tin mới nhất về luật hòa giải tại cơ sở và bảo mật thông tin cũng có thể được tìm thấy tại Cập Nhật Quan Trọng về Luật Hòa Giải tại Cơ Sở. Bài viết về việc khám phá các di vật lịch sử tại Đà Nẵng cũng rất hấp dẫn và bạn có thể xem chi tiết tại Khám Phá Các Di Vật Lịch Sử Tại Đà Nẵng Sau 37 Năm.