Khám Phá Kỷ Nguyên Mới Trong Điều Trị Béo Phì: Từ Giảm Cân Đến Bảo Vệ Tim Mạch
Tại tọa đàm trực tuyến “Con đường tim mạch 2026”, các chuyên gia hàng đầu trong lĩnh vực tim mạch và nội tiết đã nhấn mạnh những cập nhật quan trọng từ Hội nghị Béo phì châu Âu (European Congress on Obesity – ECO) 2026. Sự kiện này do Hội Tim mạch học Việt Nam tổ chức, nhằm chia sẻ kiến thức và nghiên cứu mới trong lĩnh vực điều trị béo phì.
Hội nghị ECO, được tổ chức bởi Hiệp hội Nghiên cứu Béo phì Châu Âu (EASO), là một trong những diễn đàn quan trọng về vấn đề dự phòng, chẩn đoán và điều trị béo phì. Đây không chỉ là một sự kiện thường niên mà còn là nơi trao đổi những cách tiếp cận mới trong quản lý bệnh béo phì. Cuộc Thi ‘Sự Hy Sinh Thầm Lặng’ Lần Thứ VII:… Phạt 50 Triệu Đồng: Công Ty Pharmedic Vi Phạm Quy Định Sả… Điều Chỉnh Quy Trình Khám Bệnh Để Tăng Cường Chất Lượng C…
GS.TS Phạm Mạnh Hùng – Viện trưởng Viện Tim mạch, Bệnh viện 19-8, Bộ Công an; Trưởng Bộ môn Tim mạch, Trường Đại học Y Hà Nội. Ảnh: Phương Thảo
Béo phì: Một Bệnh Mạn Tính Nghiêm Trọng
Từ ECO 2026, thông điệp chủ yếu là béo phì không chỉ đơn thuần liên quan đến cân nặng hay hình thức bên ngoài, mà còn được hiểu là một bệnh mạn tính ảnh hưởng đến nhiều vấn đề sức khỏe như tim mạch và chuyển hóa. GS.TS Phạm Mạnh Hùng đã nhấn mạnh rằng: “Béo phì thực sự là một bệnh lý mạn tính. Tình trạng này có thể dẫn đến hàng loạt những biến chứng nghiêm trọng liên quan đến tim, thận và rối loạn chuyển hóa.”
Ông cho rằng, cùng với việc điều trị, chúng ta cần có một cái nhìn tổng quan về các yếu tố nguy cơ đối với tim mạch, thận và gan, thay vì xem xét riêng lẻ như trước đây.
Ảnh Hưởng Của Mỡ Nội Tạng
Béo phì không chỉ đơn thuần là vấn đề cân nặng mà còn là nguyên nhân gây ra nhiều bệnh liên quan như tiểu đường type 2, bệnh gan nhiễm mỡ, cao huyết áp và suy tim. Mỡ nội tạng, một yếu tố chính trong bệnh béo phì, có vai trò rất lớn trong việc gây ra các rối loạn chuyển hóa và tổn thương cơ quan.
PGS.TS Vũ Thị Thanh Huyền khẳng định rằng béo phì có thể ví như một “hiệu ứng domino”, nơi mà sự gia tăng mỡ dẫn đến những vấn đề sức khỏe nghiêm trọng hơn: “Béo phì không chỉ đơn thuần là hình thể, mà là một chuỗi các vòng xoắn dẫn đến nhiều biến chứng về tim, thận và chuyển hóa.” Thêm vào đó, việc tích tụ quá nhiều mỡ nội tạng có thể giải phóng axit béo tự do và các chất gây rối loạn chuyển hóa, dẫn đến kháng insulin và tổn thương nhiều cơ quan.
Các nghiên cứu cũng cho thấy béo phì có thể liên quan đến các vấn đề sức khỏe nghiêm trọng như đột quỵ (khoảng 3% trường hợp), suy tim (3,5%), bệnh tim thiếu máu cục bộ (8%) và tăng huyết áp (51%).
PGS.TS Vũ Thị Thanh Huyền – Trưởng khoa Nội tiết – Cơ xương khớp, Bệnh viện Lão khoa Trung ương; Bộ môn Lão khoa, Trường Đại học Y Hà Nội chia sẻ tại toạ đàm. Ảnh: Phương Thảo
Cần Có Những Giải Pháp Điều Trị Mới
Ước tính năm 2020, trên toàn cầu có khoảng 1 tỷ người mắc béo phì, và con số này dự kiến sẽ còn gia tăng. Trong khi đó, bệnh tim mạch vẫn là nguyên nhân hàng đầu gây tử vong, với hơn 500 triệu người mắc bệnh được ghi nhận vào năm 2019. Tại tọa đàm, PGS.TS.BS Hoàng Văn Sỹ cũng đã nêu lên một khoảng trống lớn trong việc điều trị đồng mắc giữa béo phì và bệnh tim mạch: “Chúng ta đang thiếu những liệu pháp điều trị hiệu quả, có khả năng giảm thiểu những biến chứng tim mạch cho bệnh nhân béo phì.”
Vì vậy, việc điều trị không chỉ đơn thuần là giảm số cân nặng mà còn hướng đến giảm thiểu các biến chứng tim mạch, giảm tỷ lệ nhập viện và cải thiện chức năng cơ quan. Tại ECO 2026, các chuyên gia cũng đã thảo luận về lợi ích của các loại thuốc incretin, như GLP-1 và GIP, cho việc kiểm soát cân nặng.
Đáng chú ý, các nghiên cứu gần đây chỉ ra rằng semaglutide có thể mang lại lợi ích tim mạch chỉ sau một thời gian ngắn điều trị. Trong bối cảnh những cập nhật điều trị béo phì mới từ EASO năm 2026, semaglutide được khuyến nghị cho nhiều bệnh nhân có các bệnh đồng mắc như tim mạch, suy tim, cùng với các vấn đề về chuyển hóa.
Chất Lượng Giảm Cân: Hơn Cả Con Số
Tại ECO 2026, khái niệm “giảm cân chất lượng” được nhấn mạnh. Hiệu quả điều trị không chỉ đo lường bằng cân nặng mà còn bằng sự thay đổi về thành phần cơ thể. Mục tiêu chính cần nhắm đến là giảm mỡ mà không làm giảm khối cơ, với tỉ lệ giảm mỡ so với khối nạc đề xuất là khoảng 3:1.
Nghiên cứu STEP UP cho thấy khoảng 84,4% khối lượng giảm được khi sử dụng semaglutide đến từ mỡ, trong khi khối nạc chỉ chiếm 15,6%. Để duy trì khối cơ, các chuyên gia khuyến nghị lượng protein hằng ngày từ 1,0 đến 1,5 g/kg cân nặng, kết hợp với bài tập kháng lực và hoạt động thể lực đều đặn.
Quang cảnh toạ đàm. Ảnh: Phương Thảo
PGS.TS Vũ Thị Thanh Huyền nhấn mạnh rằng những phát hiện mới tại ECO 2026 mở ra một “kỷ nguyên mới” trong việc quản lý béo phì, cung cấp cho bác sĩ những dữ liệu để đưa ra quyết định điều trị hiệu quả hơn.
“Béo phì đang bước vào một kỷ nguyên mới. Hệ thống nghiên cứu hiện tại sẽ giúp các nhà lâm sàng tự tin hơn trong việc lựa chọn phương pháp điều trị, cùng với những hướng dẫn mới trong tiếp cận bệnh”, chuyên gia khẳng định.
Thay vì chỉ dựa vào chỉ số BMI, việc xác định mục tiêu điều trị cần dựa vào tổng thể nguy cơ tim mạch và chuyển hóa. Điều này cần một chiến lược quản lý lâu dài, tích hợp dinh dưỡng, vận động, thay đổi lối sống và thuốc khi cần thiết.
GS.TS Phạm Mạnh Hùng khẳng định rằng cách tiếp cận trong tương lai sẽ chuyển sang việc quản lý đồng thời các nguy cơ liên quan đến tim, thận và gan thay vì điều trị đơn lẻ từng bệnh. “Chúng tôi mong muốn có một phương pháp quản lý chặt chẽ hơn về tim mạch, thận, gan và các rối loạn chuyển hóa”, ông cho biết.
Thành phố tiên phong xây dựng trường học vì sức khỏe, phòng ngừa béo phì từ sớm
Lưu ý: Nội dung mang tính tham khảo, không thay thế cho việc chẩn đoán, thăm khám và điều trị y khoa chuyên nghiệp. Vui lòng tham khảo ý kiến bác sĩ hoặc chuyên gia y tế trước khi áp dụng.
