Iran Tăng Cường Chiến Lược Phá Hủy Hệ Thống Phòng Thủ Mỹ

Trong bối cảnh an ninh quốc tế ngày càng phức tạp, Iran đã áp dụng những chiến thuật mới nhằm khai thác điểm yếu của hệ thống phòng thủ Mỹ. Hiện tại, nước này không chỉ cất cánh từ những quỹ đạo truyền thống mà còn kết hợp nhiều kiểu đường bay và tốc độ, tạo ra thách thức lớn cho các lực lượng phòng thủ.

Điển hình cho các cuộc tấn công hiện nay là tên lửa Kheibar Shekan, mà một trong những tính năng nổi bật là khả năng điều khiển đầu đạn trong giai đoạn cuối chuyến bay. Xét về đặc tính, Kheibar Shekan không tuân theo quy luật quỹ đạo ổn định như các tên lửa truyền thống, mà có thể thay đổi hướng khi trở lại bầu khí quyển, điều này làm cho việc tính toán điểm đánh chặn trở nên khó khăn hơn.

Với tốc độ siêu thanh, tên lửa này khiến thời gian phản ứng của hệ thống phòng thủ giảm xuống, đặt các tên lửa đánh chặn vào tình huống cần có những điều chỉnh khẩn cấp trước khi chúng đạt được mục tiêu. Tên lửa này được thiết kế đặc biệt cho Lực lượng Không quân của Vệ binh Cách mạng Hồi giáo Iran (IRGC) và sử dụng nhiên liệu rắn, cho phép tăng cường tối đa tình huống chuẩn bị cũng như giảm nguy cơ bị tấn công với diện tích phóng.

Kheibar Shekan có tầm bắn ấn tượng lên đến 1.450 km, và với động cơ nhiên liệu rắn, thời gian chuẩn bị phóng đã được rút ngắn đáng kể. Điều này không chỉ giảm thiểu nguy cơ bị tấn công trước khi phóng mà còn cho phép các bệ phóng nhanh chóng rời khỏi vị trí sau khi thực hiện nhiệm vụ. Hơn nữa, việc vận chuyển và phóng từ các bệ phóng cơ động mang lại lợi thế lớn cho Iran trong việc duy trì khả năng sống sót trước các phản công.

Trong khi đó, Mỹ đang phải đối mặt với áp lực ngày càng lớn về nguồn lực cho các hệ thống đánh chặn. Hiện tại, hệ thống phòng thủ của Mỹ chủ yếu dựa vào các cấu trúc như THAAD, Patriot, và các tàu khu trục lớp AEGIS với tên lửa SM-3 và SM-6. Tuy nhiên, những cuộc tấn công liên tục từ Iran đã tiêu hao một phần lớn kho tên lửa đánh chặn của họ, làm dấy lên lo ngại về khả năng duy trì năng lực phòng thủ trong tương lai nếu xung đột xảy ra với quy mô lớn.

Các giới chức Mỹ ban đầu dự kiến sẽ phá hủy phần lớn kho tên lửa của Iran ngay trong các bước đầu của chiến dịch; tuy nhiên, thực tế cho thấy Iran với mạng lưới cơ sở ngầm đã giúp họ nhanh chóng khôi phục các hệ thống này, từ đó duy trì khả năng đáp trả trước các cuộc tấn công. Bên cạnh đó, chi phí sản xuất mỗi quả Kheibar Shekan thấp hơn so với chi phí vận hành và sử dụng các tên lửa đánh chặn nhằm tiêu diệt nó, tạo ra một lợi thế đáng kể cho Iran.

Khi nhiều tên lửa được phóng đồng thời, hệ thống phòng thủ của đối phương phải đối mặt với quá tải, gây áp lực rất lớn cho các lực lượng bảo vệ. Ngay cả trong trường hợp không phải tất cả tên lửa đều xuyên thủng được lá chắn phòng không, chúng vẫn có thể buộc đối phương phải tiêu tốn số lượng lớn tên lửa đánh chặn, từ đó gây thiệt hại kinh tế cho đối thủ.

Đáng chú ý, Iran còn phát triển thêm các loại tên lửa tiên tiến như Fattah 2, với khả năng lướt siêu thanh, giúp xâm nhập những hệ thống phòng thủ hiện tại. Trong một tin tức gần đây, tháng 3/2026, tờ Haaretz đã đưa tin rằng 8 trên 10 tên lửa Iran phóng vào Israel đã đánh trúng mục tiêu, cho thấy rõ sự khó khăn trong việc đánh chặn mà các hệ thống phòng thủ của Mỹ và Israel gặp phải.

Báo cáo cũng nhấn mạnh rằng nhiều hệ thống radar phòng không quan trọng đã bị Lực lượng Vệ binh Cách mạng Hồi giáo Iran phá hủy, khiến cho khả năng cảnh giới của Mỹ và Israel bị giảm sút nghiêm trọng. Việc này đã buộc cả hai bên phải phụ thuộc nhiều hơn vào radar trên các tàu chiến và các trạm radar AN/TPY-2 đặt tại Thổ Nhĩ Kỳ để theo dõi các mối đe dọa từ không trung.

Chắc chắn rằng, sự phát triển chiến lược của Iran trong lĩnh vực tên lửa sẽ tiếp tục gây ảnh hưởng lớn đến tình hình an ninh khu vực. Những diễn biến hiện nay đặt ra nhiều câu hỏi về khả năng bảo vệ của Mỹ và đồng minh trước những thách thức từ phía Iran, như đã được đề cập trong những báo cáo gần đây về các thách thức trong việc sản xuất tên lửa Patriot tại Ukraine.

Hơn nữa, điều này còn là lý do khiến cho nhiều chuyên gia lo ngại về vấn đề an ninh trong khu vực, cần thiết phải có các hành động bảo vệ hiệu quả trước tình hình phức tạp này, ví dụ như trong trường hợp của hành trình tội lỗi của Mai Văn Lạc tại Đà Nẵng.