Hành Trình Đưa Hài Cốt Liệt Sĩ Về Với Đất Mẹ Sau Nửa Thế Kỷ Tìm Kiếm

Trong suốt hơn nửa thế kỷ, nỗi đau mất mát chưa bao giờ nguôi ngoai. Cha mẹ của anh đã khuất núi mà vẫn chưa tìm thấy con, trong khi các em từ thuở thanh niên giờ đã tóc bạc. Họ tiếp tục tìm kiếm khắp nơi, dẫu biết rằng mỗi lần trở về lại tay trắng.

Cuối cùng, một bước ngoặt đã diễn ra không phải từ một giấy tờ hay lời kể nào, mà từ chính mẫu ADN của người thân.

Vào tháng 7/2025, khi Công an tỉnh Thanh Hóa tiến hành lấy mẫu ADN hỗ trợ xác định danh tính liệt sĩ, hai người em của anh đã đến để gửi mẫu. Họ chỉ hy vọng điều kỳ diệu sẽ xảy ra cho cuộc hành trình tìm kiếm tưởng chừng như vô vọng này. Chỉ vài tháng sau, mẫu ADN ấy đã giúp đưa anh về lại với gia đình.

Bí ẩn từ ngôi mộ và linh cảm của người lính già

Ít ai biết rằng anh Cội đã nằm tại Nghĩa trang Liệt sĩ Ngã Bảy – Phụng Hiệp (TP Cần Thơ) dưới một cái tên khác. Tháng 7/2022, Đại tá Vũ Doãn Tùng, một cựu chiến binh, khi tìm đồng đội đã dừng lại trước ngôi mộ ghi tên “Liệt sĩ Lê Văn Cội”.

Sự giống nhau trong thông tin như quê quán và năm sinh khiến ông Tùng nghi ngờ. Chỉ vì một chữ đệm ghi sai, người lính ấy đã phải nằm lặng lẽ trong suốt những năm qua, tách biệt hoàn toàn với gia đình.

Nhớ vị trí ngôi mộ, ba năm sau, khi Viện Pháp y Quân đội tổ chức lấy mẫu ADN ở nơi này, ông Tùng đã đề nghị lấy mẫu từ phần mộ mang tên “Lê Văn Cội”. Linh cảm của ông cuối cùng đã đúng.

Kết quả xét nghiệm cho thấy mẫu ADN từ hài cốt hoàn toàn trùng khớp với người nhà của liệt sĩ Lê Đồng Cội. Trong giây phút ấy, nước mắt của người thân đã rơi. Sau bao nhiêu năm chờ đợi, cuối cùng họ cũng có câu trả lời từ tình thân ruột thịt. Anh đã được gọi lại đúng tên, trở về quê hương.

Vào tháng 7 vừa qua, ngôi nhà nhỏ ở xứ Thanh trở nên ấm áp hơn bao giờ hết. Ngày 20/7 sẽ không còn chỉ là một ngày giỗ xa xôi. Người lính ra đi khi mới 18 tuổi, đã hy sinh khi vừa sang tuổi 21, sau hơn 50 năm sống trong đất khách, cuối cùng đã về lại lòng đất mẹ Thanh Hóa. Chặng đường dài hơn 50 năm chính là một hành trình đầy ý nghĩa, đưa người chiến sĩ trở về trong vòng tay yêu thương của gia đình.

Vào chiều ngày 11/7 gần đây, khi chiếc xe chở hài cốt của liệt sĩ Lê Đồng Cội vừa tới quê nhà Thanh Hóa, mưa bắt đầu rơi như trút. Sau hơn 50 năm vắng bóng, người con đã tìm được con đường trở về. Giữa những cơn mưa trắng xóa của tháng 7, chiếc xe lặng lẽ lăn bánh, mang theo nỗi mong mỏi đoàn viên của gia đình suốt 53 năm qua.

Sáng hôm sau, khi trời tạnh mưa, những tia nắng ấm áp chiếu rọi trên con đường vào nhà. Trong sân, âm thanh buồn bã của nhạc trầm hòa cùng khói hương nghi ngút. Những chiếc khăn trắng phủ trên đầu những mái đầu đã bạc, đôi mắt đẫm lệ cùng hướng về tấm di ảnh cũ. Ngày đoàn tụ cuối cùng cũng đến, chỉ tiếc rằng thời gian đã trôi qua quá lâu, đủ để những người em và cháu của anh phải chờ đợi trước khi được nhìn thấy anh trở về.