Gãy dương vật: nhận biết, xử trí cấp cứu và những điều người bệnh cần biết

Một ca cấp cứu ở Bệnh viện Đa khoa Việt Yên vừa ghi nhận trường hợp gãy dương vật do tai nạn sinh hoạt — tình trạng khiến người bệnh đau dữ dội, dương vật biến dạng và cần can thiệp ngoại khoa khẩn cấp. Bài viết này tóm tắt dấu hiệu, cơ chế tổn thương, cách chẩn đoán và lộ trình điều trị thực tế dựa trên trường hợp đã được phẫu thuật thành công, đồng thời nhấn mạnh những sai lầm tại nhà có thể gây hậu quả kéo dài.

Tại sao gọi là “gãy” khi không có xương?

Dương vật không chứa xương; cấu trúc chính gồm hai mô thể hang chứa máu khi cương và được bao quanh bởi một lớp vỏ xơ chắc gọi là cân trắng (tunica albuginea). Khi cương, áp lực trong thể hang tăng mạnh, làm thành cân căng mỏng hơn. Nếu có lực bẻ đột ngột vào lúc cương, cân trắng có thể rách — đó là nguyên nhân gây ra triệu chứng thường gọi là “gãy dương vật”.

Dấu hiệu lâm sàng điển hình và diễn biến ban đầu

Người mắc thường mô tả xuất hiện một tiếng “rắc” hoặc cảm giác đứt, kèm theo cơn đau nhói dữ dội và dương vật bất ngờ xẹp xuống. Quan sát thấy biến dạng rõ rệt (cong sang một bên), sưng bầm tím lan rộng có thể xuống tới gốc bìu. Trường hợp được báo cáo: bệnh nhân vào viện trong tình trạng đau nhói, dương vật cong lệch về bên trái và có sưng, bầm tím kéo dài đến gốc bìu.

Làm thế nào bác sĩ khẳng định chẩn đoán?

Chẩn đoán ban đầu dựa trên triệu chứng lâm sàng và khám lâm sàng. Trong quy trình điều trị thực tế, ê-kíp lâm sàng đã thực hiện xét nghiệm máu kết hợp siêu âm Doppler mạch — phương pháp hữu ích để đánh giá tổn thương thể hang và xác định vị trí rách. Những thông tin hình ảnh này giúp ê-kíp ngoại niệu lên kế hoạch mổ chính xác hơn.

Nguyên tắc xử trí cấp cứu: ưu tiên phẫu thuật sớm

Trong các ca vỡ vật hang, xử trí phẫu thuật sớm là phương án bảo tồn chức năng sinh lý và hạn chế biến chứng về sau. Trường hợp mô tả đã được thực hiện mổ cấp cứu ngay sau khi chẩn đoán, dưới sự tham gia của ThS.BS Đoàn Sơn Tùng và BS Trần Minh Nghĩa, với bác sĩ gây mê Tạ Thị Thu Hương cùng ê-kíp điều dưỡng hỗ trợ.

Mục tiêu phẫu thuật gồm: bộc lộ vùng tổn thương, hút và lấy sạch máu tụ, khâu phục hồi lớp cân trắng bị rách và kiểm tra tính nguyên vẹn của niệu đạo. Việc kiểm tra niệu đạo nhằm phát hiện kèm theo rách niệu đạo nếu có — điều này quyết định kỹ thuật phục hồi thêm trên đường tiết niệu.

Diễn biến hồi phục thực tế: chăm sóc sau mổ và thời gian xuất viện

Sau phẫu thuật trong trường hợp này, bệnh nhân có thể ăn uống nhẹ sau khoảng 6 giờ và bắt đầu đi lại nhẹ nhàng từ ngày thứ hai. Ê-kíp theo dõi sát các dấu hiệu vết mổ, khả năng tiểu tiện và triệu chứng nhiễm trùng. Qua 5 ngày theo dõi, người bệnh phục hồi tốt, không có biểu hiện nhiễm trùng hay đái máu nên đủ điều kiện xuất viện. Khi ra viện, bệnh nhân được hướng dẫn chăm sóc vết thương, kiêng quan hệ tình dục và hẹn tái khám sau một tháng để đánh giá chức năng và hình dạng dương vật.

Hậu quả nếu trì hoãn điều trị hoặc xử lý sai tại nhà

Nhiều người ngại ngùng nên cố chịu đựng hoặc tự xử lý bằng các biện pháp như chườm nóng, xoa bóp mạnh, đắp lá thuốc hoặc cố nắn chỉnh. Những thao tác này có thể khiến vết rách lớn hơn, máu chảy lan ra các mô chung quanh, tăng nguy cơ nhiễm trùng và hình thành sẹo xơ. Vết sẹo cứng có thể tạo thành tình trạng dương vật cong cố định, gây đau khi cương và ảnh hưởng lâu dài đến chức năng tình dục.

Lưu ý cho người bệnh và người chăm sóc

• Không cố nắn chỉnh tại nhà khi nghi ngờ vỡ vật hang.
• Tìm đến cơ sở y tế có chuyên khoa Nam học – Tiết niệu hoặc Ngoại ngay trong vài giờ đầu nếu có thể.
• Trong bệnh viện, bác sĩ sẽ chỉ định xét nghiệm, siêu âm Doppler và quyết định phẫu thuật nếu cần thiết.
• Tuân thủ hướng dẫn chăm sóc sau mổ: giữ vệ sinh vết mổ, tránh quan hệ theo thời gian chỉ định và tái khám theo lịch hẹn.

Ai thường gặp chấn thương này và vì sao

Nguyên nhân phổ biến gồm các lực tác động mạnh khi dương vật đang cương: quan hệ tình dục ở tư thế không phù hợp, động tác thô bạo, thói quen cố nắn dương vật khi vừa tỉnh hoặc tai nạn sinh hoạt bất ngờ. Khi lực bẻ vượt quá khả năng chịu đựng của cân trắng, sẽ xảy ra rách và hình thành huyết tụ.

Khi nào cần cấp cứu và mục tiêu của việc đến sớm

Vỡ vật hang là một cấp cứu nam khoa; can thiệp sớm trong vài giờ đầu giúp hạn chế tổn thương lan rộng, giảm sẹo, bảo tồn tỉ lệ lành tốt hơn và giảm nguy cơ rối loạn chức năng tình dục về sau. Do đó, bất cứ trường hợp nào có tiếng rắc kèm đau dữ dội và dương vật biến dạng đều cần đưa đến cơ sở y tế chuyên sâu ngay.

Các câu hỏi thường gặp

Kết luận và lời khuyên

Gãy dương vật là tình huống đau đớn nhưng có thể xử trí hiệu quả nếu bệnh nhân được chẩn đoán và phẫu thuật kịp thời. Tránh tự can thiệp tại nhà và tìm đến chuyên khoa Nam học – Tiết niệu hoặc Ngoại khi có nghi ngờ là bước quan trọng nhất để giảm nguy cơ biến chứng kéo dài.

Bài liên quan bạn có thể đọc thêm: đọc những phân tích chuyên sâu về dinh dưỡng và bổ sung ở người cao tuổi qua Thiếu sắt ở người cao tuổi, cảnh báo khi dùng sản phẩm thảo dược qua Thuốc bắc ‘dởm’ và nguy cơ tổn thương gan, và bài giải thích thủ tục pháp lý liên quan đến một vụ án nghiêm trọng tại Khởi tố hai tội sau vụ Đồng Nai.

Nếu bạn hoặc người thân gặp chấn thương tương tự, hãy ưu tiên tới cơ sở y tế có chuyên khoa phù hợp để được thăm khám và điều trị kịp thời.