Định mức tiết dạy sau sắp xếp trường: hướng dẫn cho cán bộ quản lý dôi dư

Việc tinh gọn mạng lưới cơ sở giáo dục phổ thông kéo theo một hệ loạt điều chỉnh về sử dụng nhân lực. Một trong những vấn đề cần làm rõ là cách tính quy chuẩn giờ dạy khi cán bộ quản lý được điều chuyển xuống làm giáo viên trực tiếp — gồm khung thời gian làm việc trong năm học, số tiết chuẩn theo cấp học và cơ chế giảm tiết khi kiêm nhiệm.

Vì sao cần quy định rõ định mức và thời gian làm việc?

Mục tiêu của việc ban hành quy định là vừa tối ưu hóa bộ máy quản lý, vừa xử lý tình trạng thiếu giáo viên cục bộ ở một số địa phương. Theo ước tính của Bộ Giáo dục và Đào tạo, sau sắp xếp có khoảng 32.652 cán bộ quản lý dôi dư sẽ được bố trí chuyển sang làm giáo viên trực tiếp giảng dạy. Việc này đòi hỏi phải có hướng dẫn cụ thể để đảm bảo quyền lợi, khối lượng công việc và chế độ giảm tiết cho những người chuyển nhiệm vụ.

Khung thời gian làm việc trong năm học áp dụng cho giáo viên

Thông tư 05/2025/TT-BGDĐT quy định tổng thời gian làm việc của giáo viên phổ thông trong một năm học là 42 tuần. Phân bổ chi tiết như sau:

• 37 tuần dành cho nhiệm vụ giảng dạy nội dung chương trình giáo dục phổ thông, bao gồm 35 tuần thực dạy và 2 tuần dự phòng.
• 3 tuần dành cho hoạt động học tập, bồi dưỡng nâng cao trình độ chuyên môn.
• 2 tuần dùng để chuẩn bị cho năm học mới và tổng kết năm học.

Riêng đối với cán bộ quản lý khi chưa được điều chuyển, khung làm việc theo quy định tuần là 40 giờ.

Định mức tiết dạy theo vị trí khi còn là cán bộ quản lý

Có sự khác biệt rõ giữa nhiệm vụ quản lý và việc đứng lớp. Khi đang giữ chức vụ quản lý, mức tiết trung bình mà các lãnh đạo nhà trường đảm nhận thấp hơn nhiều so với giáo viên trực tiếp dạy học: hiệu trưởng trung bình đảm nhiệm khoảng 2 tiết mỗi tuần, phó hiệu trưởng khoảng 4 tiết mỗi tuần. Những con số này phản ánh chức năng ưu tiên cho quản lý, điều hành và theo dõi chất lượng dạy học của nhà trường.

Số tiết chuẩn khi cán bộ quản lý chuyển xuống dạy học

Khi được phân công làm giáo viên chính thức, các cựu hiệu trưởng, phó hiệu trưởng sẽ áp dụng định mức tiết chuẩn theo từng cấp học như quy định chung:

• Giáo viên tiểu học: 23 tiết/tuần.
• Giáo viên trung học cơ sở: 19 tiết/tuần.
• Giáo viên trung học phổ thông: 17 tiết/tuần.

Với các cơ sở giáo dục có đặc thù đào tạo, định mức được điều chỉnh cho phù hợp:

• Trường phổ thông dân tộc bán trú: tiểu học 21 tiết/tuần; trung học cơ sở 17 tiết/tuần.
• Trường phổ thông dân tộc nội trú: trung học cơ sở 17 tiết/tuần; trung học phổ thông 15 tiết/tuần.
• Trường dành cho người khuyết tật: tiểu học 21 tiết/tuần; trung học cơ sở 17 tiết/tuần; trung học phổ thông 15 tiết/tuần.
• Trường dự bị đại học: 12 tiết/tuần.

Giảm định mức do kiêm nhiệm: các mức phổ biến

Sau khi tiếp nhận nhiệm vụ giảng dạy, nếu giáo viên kiêm nhiệm thêm chức danh chuyên môn, đoàn thể hoặc quản lý, họ sẽ được giảm trực tiếp định mức tiết dạy tuần theo quy định. Một số mức giảm cụ thể nêu trong văn bản bao gồm:

• Giáo viên chủ nhiệm tại trường phổ thông: giảm 4 tiết/tuần; tại trường dự bị đại học: giảm 3 tiết/tuần.
• Tổ trưởng tổ chuyên môn hoặc tổ trưởng tổ bộ môn: giảm 3 tiết/tuần; tổ phó tương ứng giảm 1 tiết/tuần.
• Trong trường phổ thông dân tộc nội trú, tổ trưởng tổ quản lý học sinh giảm 3 tiết/tuần; tổ phó giảm 1 tiết/tuần.
• Tại trường dự bị đại học, kiêm trưởng phòng chức năng được giảm 6 tiết/tuần; kiêm phó trưởng phòng chức năng giảm 5 tiết/tuần.

Nguyên tắc khống chế và tránh trùng giảm

Để đảm bảo chất lượng chuyên môn và công bằng trong áp dụng chính sách, Thông tư đưa ra hai nguyên tắc quan trọng:

• Mỗi giáo viên không được kiêm nhiệm quá hai nhiệm vụ có quy định giảm định mức tiết dạy. Điều này nhằm tránh tập trung quá nhiều ưu đãi giảm tiết về một người, đồng thời bảo đảm họ vẫn đủ thời gian thực hiện nhiệm vụ chuyên môn.
• Những nhiệm vụ kiêm nhiệm đã được hưởng thù lao hoặc phụ cấp riêng sẽ không được tính lại để giảm định mức tiết dạy trùng lặp. Quy định này nhằm ngăn chặn việc hưởng lợi kép trên cùng một cơ sở nhiệm vụ.

Không thi giáo viên, học sinh giỏi cấp trường để lấy thành tích

SKĐS – Đối với học sinh, Bộ GD&ĐT yêu cầu không tổ chức thi học sinh giỏi cấp trường, cấp xã, trừ một số trường hợp ngoại lệ.

Những hệ quả thực tế và lưu ý khi triển khai

Việc chuyển đổi vai trò từ quản lý sang đứng lớp có ảnh hưởng trực tiếp tới lịch làm việc, đời sống chuyên môn và quyền lợi của cán bộ. Cần có kế hoạch sắp xếp nhằm đảm bảo không để xuất hiện quá tải dồn lên một bộ phận giáo viên, đồng thời giữ chuẩn chuyên môn trong giảng dạy và bồi dưỡng nghiệp vụ theo quy định (3 tuần/năm).

Trong quá trình thực hiện, các địa phương và nhà trường phải minh bạch trong xác định danh sách người dôi dư, quá trình phân công công tác, và những khoản phụ cấp hay thù lao liên quan. Vấn đề minh bạch này còn liên quan tới quản lý tài sản và trách nhiệm pháp lý — điều đã được đặt ra trong nhiều sự vụ khác nhau thời gian gần đây, chẳng hạn như các trường hợp liên quan đến quản lý tài sản và chiếm đoạt tài sản nói chung hoặc tranh luận xung quanh dịch vụ công lập và tư nhân. Tham khảo về các vụ việc kiểu này giúp tăng cảnh giác trong quản lý nội bộ, ví dụ như Kịch bản thuê ô tô rồi biến mất và các tranh cãi về dịch vụ công có thể tham khảo thêm trong trường hợp Vụ thu phí xe cứu thương Thanh Hóa.

Bên cạnh đó, việc sắp xếp biên chế cũng diễn ra đồng thời với nhiều chính sách đối ngoại và hợp tác khu vực, nên việc theo dõi tác động rộng hơn của chính sách nhân sự giáo dục trong bối cảnh hợp tác quốc tế có thể hữu ích; độc giả quan tâm tới góc nhìn hợp tác song phương có thể tham khảo thêm nội dung về Việt Nam và Myanmar: lộ trình hợp tác thực chất.

Khuyến nghị khi thực thi trên thực tế

• Lập kế hoạch phân công rõ ràng, đảm bảo tổng tiết dạy của mỗi giáo viên sau khi điều chuyển không vượt quá định mức và phù hợp với năng lực chuyên môn.
• Đảm bảo quyền lợi giảm tiết được thực hiện công khai, có hồ sơ, tránh chồng chéo với các chế độ phụ cấp khác.
• Tổ chức bồi dưỡng, tập huấn cho cựu cán bộ quản lý được luân chuyển để họ nhanh thích nghi với công việc đứng lớp.
• Theo dõi, đánh giá định kỳ để nhận diện nơi còn thiếu hoặc thừa giáo viên, điều chỉnh hợp lý nhằm duy trì chất lượng dạy học.

Kết luận: điều cần ghi nhớ

Việc áp dụng quy định về định mức tiết dạy sau sắp xếp trường là một phần của nỗ lực sắp xếp lại bộ máy và giải quyết nguồn nhân lực trong ngành giáo dục. Thông tư 05/2025/TT-BGDĐT đặt ra khung thời gian làm việc 42 tuần/năm, các số tiết chuẩn theo từng loại trường và quy tắc giảm tiết khi kiêm nhiệm; đồng thời quy định giới hạn số nhiệm vụ được tính giảm để bảo đảm công bằng và chuyên môn. Khi triển khai trên thực tế, minh bạch, đào tạo và giám sát là các yếu tố quyết định để chính sách đem lại lợi ích lâu dài cho nhà trường và học sinh.

Nếu bạn đang công tác tại cơ sở giáo dục

Hãy lưu giữ hồ sơ phân công, kiểm tra việc áp dụng giảm tiết và yêu cầu nơi cấp trên giải thích rõ ràng khi có sự thay đổi về nhiệm vụ hoặc phụ cấp. Việc nắm chắc khung định mức giúp tránh nhầm lẫn về quyền lợi và trách nhiệm trong quá trình chuyển đổi.