Khủng Hoảng Dịch Ebola Tại Congo: Hơn 5.000 Ca Nhiễm và Tốc Độ Lây Lan Đáng Báo Động
Báo cáo mới nhất từ Bộ Y tế của Cộng Hòa Dân Chủ Congo cho thấy, dịch Ebola hiện đang diễn biến phức tạp với hơn 5.000 ca nhiễm, trong đó có 2.378 trường hợp tử vong.
Điều gây lo ngại là tốc độ lây lan của dịch bệnh hiện tại nhanh gấp ba lần so với giai đoạn khủng hoảng Ebola tồi tệ nhất trong lịch sử tại Tây Phi từ năm 2014 đến 2016.
Dịch bệnh đang lan rộng tại những khu vực hẻo lánh, gặp khó khăn trong công tác ứng phó do tình trạng an ninh bất ổn, di dân và các hoạt động di chuyển của người dân diễn ra liên tục.

Các thành viên Hội Chữ thập đỏ CHDC Congo khiêng quan tài của một người phụ nữ nghi tử vong do nhiễm virus Ebola tại một nghĩa trang ở tỉnh Bunia hồi tháng 6. Ảnh: Jospin Mwisha/Getty Images
Tổ chức Y tế Thế giới (WHO) đã cảnh báo đây vẫn là một tình trạng khẩn cấp y tế toàn cầu, với nguy cơ dịch bệnh có thể vượt qua quy mô của đợt bùng phát năm 2014, khi đó có hơn 11.000 người thiệt mạng.
“Chúng ta cần phải nhìn nhận một cách nghiêm túc rằng dịch bệnh vẫn chưa được kiểm soát”, Tổng Giám đốc WHO Tedros Adhanom Ghebreyesus nhấn mạnh. “Dịch bệnh đã diễn ra trong một thời gian dài và chúng ta vẫn đang trong cuộc rượt đuổi”.
Đây là lần bùng phát Ebola thứ 17 tại Cộng Hòa Dân Chủ Congo và hiện đã trở thành đợt dịch gây ra nhiều cái chết nhất trong lịch sử của quốc gia này, vượt qua kỷ lục buồn mà giai đoạn 2018-2020 đã để lại.
Nguyên nhân chính khiến tình hình trở nên tồi tệ là do đợt dịch lần này được gây ra bởi chủng virus Bundibugyo hiếm gặp. Hiện chưa có vaccine hay phương pháp điều trị nào được cấp phép cho loại virus này.
Hơn nữa, dữ liệu di truyền cho thấy virus đã lén lút lây lan từ thị trấn khai thác khoáng sản Mongbwalu từ tháng 2 trước khi chính quyền thông báo dịch bệnh vào giữa tháng 5. Sự phát hiện muộn đã dẫn đến việc nhiều ca bệnh mới không nằm trong danh sách theo dõi, gây quá tải cho hệ thống giám sát.
Thiếu dịch vụ chăm sóc y tế kịp thời đã đẩy tỷ lệ tử vong vì Ebola tại Cộng Hòa Dân Chủ Congo lên mức trung bình 47,4%. Ở một số tỉnh đặc biệt khó khăn như Bắc Kivu, tỷ lệ này thậm chí đã lên tới 70%.
Hệ thống y tế đang phải đối mặt với nhiều khó khăn, khi nhân viên y tế thường trở thành mục tiêu tấn công từ các nhóm phiến quân cũng như bị bủa vây bởi các tin đồn thất thiệt. Gần đây tại vùng Aru, thuộc tỉnh Ituri, một đám đông đã tấn công đội y tế, phá hoại xe cấp cứu và nhiều phương tiện cứu thương.
Với áp lực ngày càng lớn và thiếu chế độ đãi ngộ hợp lý, hệ thống y tế địa phương đang trở nên kiệt quệ. Y tá Thérèse Anyiya, làm việc tại Bunia, cho biết nhiều nhân viên y tế đã buộc phải đình công do bị nợ lương. Bà cảnh báo: “Nếu cấp quản lý không xem xét vấn đề một cách nghiêm túc, chúng tôi cũng sẽ phải rút lui”.
Các chuyên gia quốc tế nhấn mạnh rằng một giải pháp khẩn cấp hiện nay là cần phải đưa công tác ứng phó đến gần hơn với người dân ở những vùng sâu xa và khu khai thác, đồng thời nâng cao nhận thức để cộng đồng chủ động phối hợp trong việc dập dịch.
Để kiểm soát chuỗi lây nhiễm đang diễn ra phức tạp, WHO đang triển khai chiến lược huy động các tài xế xe ôm tham gia công tác giám sát và phát hiện bệnh, do họ thường xuyên vận chuyển bệnh nhân và thi thể.
Về giải pháp lâu dài, một điểm sáng hiện nay là vaccine do Đại học Oxford (Anh) phát triển dành riêng cho chủng Bundibugyo đang trong giai đoạn thử nghiệm và đã được tiêm cho tình nguyện viên đầu tiên tại Anh. Hàng trăm nghìn liều vaccine này cũng đang được sản xuất tại Ấn Độ và sẽ sẵn sàng sử dụng ngay khi các thử nghiệm lâm sàng cho kết quả khả quan.
Trong bối cảnh khẩn cấp như vậy, những kỹ năng cần thiết giúp học sinh ứng phó với các tình huống khẩn cấp có thể đóng vai trò quan trọng trong việc bảo vệ bản thân và những người xung quanh. Để tìm hiểu thêm về điều này, bạn có thể tham khảo bài viết về kỹ năng ứng phó của học sinh với sự cố khẩn cấp.
Đồng thời, sự chú ý cũng cần được dành đến những vụ chuyển tiền ra nước ngoài đáng ngờ, như vụ việc đang diễn ra tại Khánh Hòa. Thông tin chi tiết về vụ việc có thể xem thêm tại bài viết truy tìm hai đối tượng chuyển tiền ra nước ngoài.
Cuối cùng, tình hình an toàn lao động cũng cần được nâng cao, nhất là trong bối cảnh các vụ cháy nghiêm trọng xảy ra gần đây, ví dụ như vụ cháy xưởng mộc ở Hà Nội. Bạn có thể tìm hiểu thêm tại bài viết vụ cháy xưởng mộc ở Hà Nội.
Lưu ý: Nội dung mang tính tham khảo, không thay thế cho việc chẩn đoán, thăm khám và điều trị y khoa chuyên nghiệp. Vui lòng tham khảo ý kiến bác sĩ hoặc chuyên gia y tế trước khi áp dụng.