Cập Nhật Quan Trọng về Chẩn Đoán và Điều Trị Viêm Gan B, C Tại Việt Nam
Viêm gan B và C tiếp tục là những nguyên nhân chính dẫn đến xơ gan và ung thư gan tại Việt Nam. Để hướng tới việc loại trừ viêm gan virus vào năm 2030, Bộ Y tế đã phát hành hướng dẫn mới, cập nhật chi tiết về sàng lọc, chẩn đoán, điều trị và quản lý người bệnh. Những thay đổi này được kỳ vọng sẽ giúp gia tăng sự tiếp cận điều trị kịp thời cũng như cải thiện hiệu quả trong việc kiểm soát bệnh và giảm tỷ lệ tử vong do các biến chứng liên quan đến viêm gan virus.
Mở Rộng Đối Tượng Xét Nghiệm và Điều Trị Viêm Gan B
Trong bản hướng dẫn mới nhất, một trong những điểm đáng chú ý là việc khuyến khích mở rộng xét nghiệm phát hiện virus viêm gan B trong cộng đồng. Theo đó, tất cả người dân sống tại Việt Nam nên được xét nghiệm ít nhất một lần trong đời, đặc biệt là những người sinh trước năm 2003, phụ nữ mang thai, và những nhóm có nguy cơ cao như người chuẩn bị điều trị hóa chất, bệnh nhân chạy thận nhân tạo, và những người có người thân hoặc bạn tình mắc viêm gan B. Cập Nhật Hướng Dẫn Liều Kháng Virus HIV Cho Trẻ Em Từ WHO Chế Độ Dinh Dưỡng Vitamin Dành Cho Người Bị Trào Ngược Dạ…
Đối với người lớn, chỉ cần xét nghiệm HBsAg dương tính là đủ để kết luận bị nhiễm HBV mạn tính, điều này đơn giản hóa quy trình chẩn đoán và giúp phát hiện bệnh sớm hơn, từ đó cá nhân hóa quá trình điều trị.
Bên cạnh đó, các chỉ định sử dụng thuốc kháng virus trong điều trị cũng được mở rộng. Hướng dẫn mới đưa ra nhiều nhóm người có nguy cơ cao như người nhiễm HIV, HCV, hoặc HDV; người mắc bệnh đái tháo đường, gan nhiễm mỡ do rối loạn chuyển hóa; và những người có tiền sử gia đình mắc bệnh ung thư gan hoặc xơ gan vào danh sách cần điều trị. Điều này nhằm giảm thiệu tỷ lệ tiến triển của bệnh ngay từ giai đoạn đầu.
Viêm gan B là một trong những nguyên nhân hàng đầu gây xơ gan và ung thư gan tại Việt Nam. Ảnh AI.
Cập Nhật Về Thuốc Điều Trị Và Tiêu Chuẩn Ngừng Thuốc Viêm Gan B
Hướng dẫn mới cũng cung cấp những thông tin cập nhật về các loại thuốc điều trị. Tenofovir alafenamide (TAF) hiện đã được chỉ định cho phụ nữ mang thai và bệnh nhân xơ gan khi có chỉ định cần điều trị. Ngoài ra, TAF cũng được sử dụng cho trẻ em từ 6 tuổi và nặng trên 25 kg; Tenofovir disoproxil fumarate (TDF) cũng được phép sử dụng cho trẻ từ 2 tuổi theo cân nặng.
Thêm vào đó, tiêu chuẩn ngừng điều trị cũng được cụ thể hóa. Người bệnh sẽ chỉ được xem xét ngừng thuốc khi không có xơ gan, không ung thư gan và có khả năng theo dõi lâu dài. Sau khi ngừng điều trị, cần có lịch tái khám trong 6 tháng đầu để giám sát nguy cơ tái hoạt virus. Nếu HBV DNA tăng trên 10.000 IU/mL, người bệnh cần được điều trị lại ngay lập tức, bất kể chỉ số ALT.
Tăng Cường Tầm Soát Ung Thư Gan Ở Người Nhiễm Viêm Gan B
Điểm nhấn của hướng dẫn năm 2026 là việc chú trọng đến theo dõi và tầm soát ung thư gan lâu dài. Tất cả người nhiễm HBV, không phân biệt điều trị hay chưa, đều cần thực hiện siêu âm gan và các chỉ dấu ung thư gan như AFP, AFP-L3, hoặc PIVKA-II định kỳ từ 12-24 tuần. Nếu có dấu hiệu bất thường, người bệnh nên được tiến hành chụp cộng hưởng từ hoặc cắt lớp vi tính có thuốc cản quang để xác định tổn thương.
Bên cạnh đó, hướng dẫn cũng đề ra quy trình phòng ngừa tái hoạt HBV cho người dùng thuốc ức chế miễn dịch và hóa trị, từ đó giảm nguy cơ mắc mới và biến chứng của bệnh.
Điều Trị Viêm Gan C: Mở Rộng Chỉ Định Cho Trẻ Em Từ 3 Tuổi
Gỡ ‘điểm nghẽn’ hướng tới loại trừ viêm gan virus vào năm 2030ĐỌC NGAY
Hướng dẫn về viêm gan C năm 2024 nhấn mạnh mục tiêu điều trị là loại bỏ hoàn toàn virus, đạt đáp ứng virus bền vững (SVR12), từ đó ngăn chặn xơ gan và ung thư gan, đồng thời giảm lây lan trong cộng đồng.
Một trong những điểm mới quan trọng là tất cả người bệnh từ 3 tuổi trở lên có anti-HCV dương tính và HCV RNA hoặc HCV core antigen dương tính đều được chỉ định điều trị. Điều này mở ra cơ hội điều trị lớn cho trẻ em, khi trước đây chủ yếu áp dụng đối với người lớn. Hướng dẫn cũng cập nhật việc sử dụng HCV core antigen khi không thể thực hiện xét nghiệm HCV RNA, giúp tăng khả năng tiếp cận chẩn đoán tại các cơ sở y tế ít khả năng về kỹ thuật.
Ưu Tiên Phác Đồ Điều Trị Hiệu Quả Trên Tất Cả Các Kiểu Gen
Bộ Y tế khuyến nghị ưu tiên các phác đồ hiệu quả cho tất cả các kiểu gen virus viêm gan C, như sofosbuvir/velpatasvir (SOF/VEL) hoặc sofosbuvir/daclatasvir (SOF/DAC). Thời gian điều trị phổ biến là từ 8-12 tuần cho đa số người bệnh không có xơ gan hoặc xơ gan còn bù.
Trước khi điều trị, người bệnh cần được đánh giá mức độ xơ hóa gan, các bệnh đồng mắc, đồng nhiễm HBV, HIV và các tương tác thuốc để lựa chọn phác đồ thích hợp. Việc tuân thủ thuốc trong suốt quá trình điều trị là rất quan trọng để đạt tỷ lệ khỏi bệnh cao. Ngay cả sau khi đạt SVR12, người bệnh có mức xơ hóa gan từ F3 trở lên vẫn cần được theo dõi ung thư gan định kỳ với siêu âm và các chỉ dấu sinh học mỗi 6 tháng vì nguy cơ ung thư gan vẫn còn.
Các cập nhật hướng dẫn mới từ Bộ Y tế không chỉ thúc đẩy cơ hội tiếp cận điều trị mà còn nhấn mạnh sự cần thiết của phát hiện sớm, theo dõi dài hạn và các biện pháp phòng ngừa chủ động. Đối với viêm gan B, việc mở rộng xét nghiệm trong cộng đồng, tăng cường chỉ định điều trị và theo dõi ung thư gan định kỳ được kỳ vọng sẽ giảm đáng kể tỷ lệ xơ gan và ung thư gan. Đối với viêm gan C, việc mở rộng điều trị cho trẻ em, chú trọng các phác đồ hữu hiệu và nâng khả năng tiếp cận xét nghiệm sẽ góp phần hiện thực hóa mục tiêu loại trừ viêm gan virus như một mối đe dọa sức khỏe cộng đồng vào năm 2030.
Mời bạn đọc xem thêm:
Thu hẹp khoảng trống trong phát hiện và điều trị viêm gan virus
Lưu ý: Nội dung mang tính tham khảo, không thay thế cho việc chẩn đoán, thăm khám và điều trị y khoa chuyên nghiệp. Vui lòng tham khảo ý kiến bác sĩ hoặc chuyên gia y tế trước khi áp dụng.
