Tại Sao Viêm Gan Virus Vẫn Đe Dọa Tính Mạng Khi Đã Có Vaccine và Phương Pháp Điều Trị?

Viêm gan virus, đặc biệt là viêm gan B và C, tiếp tục là một trong những nguyên nhân chính dẫn đến xơ gan, ung thư gan và tử vong trên toàn cầu. Vào Ngày Viêm gan Thế giới 28/7, các chuyên gia đã chỉ ra rằng những thiếu sót trong việc sàng lọc, tiêm chủng và nâng cao nhận thức đang gây ra những cái chết mà hoàn toàn có thể phòng tránh.

Khó khăn trong việc phát hiện viêm gan B và C

Khác với nhiều bệnh truyền nhiễm khác, viêm gan B và C thường không xuất hiện triệu chứng rõ ràng trong nhiều năm đầu sau khi nhiễm. Người bệnh có thể vẫn sống bình thường trong khi virus âm thầm tấn công và làm hại tế bào gan. Các triệu chứng như mệt mỏi kéo dài, vàng da, hoặc sụt cân thường chỉ xuất hiện khi bệnh đã tiến triển đến giai đoạn nghiêm trọng như xơ gan hoặc ung thư gan. Cách Nhận Diện Thuốc Paracetamol Thật và Giả: Những Điều…

Theo báo cáo từ Tổ chức Y tế Thế giới (WHO), vào năm 2024, khoảng 287 triệu người trên thế giới đang sống chung với viêm gan B hoặc C mạn tính. Trong cùng năm, khoảng 1,3 triệu người đã tử vong vì các biến chứng liên quan, chủ yếu là từ xơ gan và ung thư gan. Đây là một trong những bệnh truyền nhiễm gây tử vong hàng đầu, bất chấp những biện pháp dự phòng và điều trị đã được giới thiệu.

Chẩn đoán muộn, nguy cơ cao

Một trong những lý do chính khiến viêm gan B và C gây ra nhiều ca tử vong là tỷ lệ phát hiện bệnh còn thấp. Nhiều người sống với virus mà không hay biết do không có triệu chứng hoặc chưa từng được xét nghiệm. Đến khi có biến chứng, gan đã bị tổn thương nghiêm trọng.

Tại nhiều quốc gia, đặc biệt là các nước có thu nhập thấp và trung bình, chương trình sàng lọc viêm gan chưa được tiến hành rộng rãi. Sự thiếu thốn trong việc tiếp cận dịch vụ xét nghiệm và chẩn đoán muộn là lý do khiến nhiều người không được điều trị kịp thời, dẫn đến các biến chứng nguy hiểm.

Phương pháp điều trị hiệu quả nhưng chưa tiếp cận đủ

Trong những năm gần đây, điều trị viêm gan virus đã có những tiến bộ vượt bậc. Đối với viêm gan C, có các loại thuốc kháng virus tác dụng trực tiếp (DAA) có khả năng chữa khỏi cho hơn 95% bệnh nhân chỉ sau 8-12 tuần điều trị. Mặc dù vậy, hiện tại viêm gan B vẫn chưa có thuốc chữa khỏi hoàn toàn, nhưng việc sử dụng thuốc kháng virus đúng cách có thể kiềm chế sự phát triển của virus và giảm nguy cơ tổn thương gan nghiêm trọng.

Tuy nhiên, WHO thông báo rằng tỷ lệ tiếp cận điều trị trên toàn cầu vẫn còn rất thấp. Chỉ có khoảng 20% người mắc viêm gan C và chưa đến 5% người mắc viêm gan B được điều trị. Các chuyên gia chỉ ra rằng nhiều trở ngại vẫn tồn tại như chi phí điều trị cao ở một số quốc gia, hệ thống y tế chưa đủ mạnh, và việc người dân thiếu thông tin về bệnh.

Vaccine viêm gan B chưa đạt hiệu quả mong đợi

Vaccine là phương pháp phòng ngừa hiệu quả nhất cho viêm gan B. WHO khuyến cáo trẻ sơ sinh cần được tiêm vaccine trong vòng 24 giờ sau khi sinh để giảm nguy cơ lây truyền từ mẹ sang con. Tuy nhiên, tính đến năm 2024, chỉ khoảng 45% trẻ sơ sinh trên toàn cầu được tiêm vaccine đúng theo khuyến nghị. Việc bỏ lỡ liều vaccine này làm gia tăng nguy cơ nhiễm viêm gan B ở trẻ ngay trong quá trình sinh.

Giải pháp nâng cao nhận thức và sàng lọc

Như Tiến sĩ Tereza Kasaeva, Giám đốc Vụ HIV, Lao, Viêm gan và các bệnh lây truyền qua đường tình dục của WHO đã nhấn mạnh, mỗi trường hợp viêm gan virus không được chẩn đoán đều có thể dẫn đến cái chết mà hoàn toàn có thể phòng chống. Để giảm tỷ lệ tử vong, cần mở rộng chương trình xét nghiệm viêm gan tại các cơ sở y tế, giúp người dân phát hiện bệnh sớm và tiếp cận điều trị kịp thời.

Đồng thời, việc tăng cường tiêm vaccine viêm gan B cho trẻ sơ sinh, giảm sự kỳ thị đối với người mắc bệnh và nâng cao nhận thức cộng đồng cũng là những yếu tố quan trọng trong việc hướng tới mục tiêu loại trừ viêm gan virus như một mối đe dọa sức khỏe cộng đồng.

Viêm gan B và C không còn là những căn bệnh không thể điều trị. Tuy nhiên, hiệu quả của vaccine và thuốc chỉ được thực hiện tốt khi người dân được xét nghiệm và điều trị đúng lúc. Điều này chính là chìa khóa để giảm số ca tử vong do những bệnh hoàn toàn có thể phòng ngừa này.

Mời bạn đọc xem thêm:

Những điểm mới trong hướng dẫn chẩn đoán và điều trị viêm gan B, C

SKĐS – Hướng dẫn mới của Bộ Y tế về chẩn đoán và điều trị viêm gan B, C đã mở rộng đối tượng được điều trị, cập nhật thuốc và chiến lược theo dõi, góp phần phát hiện sớm, giảm biến chứng xơ gan, ung thư gan và hướng tới mục tiêu loại trừ viêm gan virus vào năm 2030.