Khám Phá Đa Dạng Hình Thức Truyền Thông Phòng Chống Tác Hại Thuốc Lá

Đổi mới kênh truyền thông đa dạng

Trong suốt những năm qua, Bộ Y tế cùng với các Bộ, ngành khác đã tổ chức nhiều hoạt động truyền thông để nâng cao nhận thức và phổ biến pháp luật liên quan đến việc phòng chống tác hại thuốc lá. Mục tiêu lớn nhất là khiến những quy định trong Luật trở nên quen thuộc hơn với người dân, giúp họ hiểu rõ hơn về tác hại từ thuốc lá.

Các hoạt động truyền thông này được thực hiện qua nhiều hình thức, từ các chương trình phát thanh, chương trình truyền hình, báo in, báo điện tử cho đến các nền tảng mạng xã hội và các loa truyền thanh trong từng khu dân cư. Hình thức truyền thông cũng rất phong phú, bao gồm pa-nô, áp-phích, sách vở và tài liệu hướng dẫn.

Không chỉ dừng lại ở truyền thông đại chúng, việc tổ chức các hội nghị, hội thảo và lớp tập huấn kỹ năng cũng được chú trọng. Điều này cho phép thông tin về pháp luật và tác hại của thuốc lá đến tay người dân một cách trực tiếp, đặc biệt ở những vùng khó tiếp cận.

Các hoạt động truyền thông còn được tổ chức theo hướng sinh động và tương tác hơn, bao gồm các cuộc thi vẽ tranh, tìm hiểu và sáng tác về phòng chống tác hại thuốc lá. Điều này giúp biến nội dung thông tin không chỉ là những quy định pháp luật mà còn là phần thiết yếu trong giáo dục cộng đồng.

Hình thức phổ biến pháp luật về phòng, chống tác hại thuốc lá. Nguồn: BYT

Hình thức

Số lượng

Đối tượng truyền thông đa dạng

Hoạt động truyền thông phòng chống tác hại thuốc lá hướng đến rất nhiều nhóm đối tượng trong xã hội, từ những cán bộ công chức cho đến thanh niên, học sinh, sinh viên. Trong cộng đồng, sự quan tâm được đặt vào người dân ở các xã, phường, nhất là những khu vực xa xôi và có nhiều dân tộc thiểu số.

Việc mở rộng đối tượng truyền thông có vai trò rất quan trọng vì tác hại từ thuốc lá không chỉ tác động đến người sử dụng mà còn ảnh hưởng đến những người xung quanh do khói thuốc. Nhận thức và hiểu biết về pháp luật cần được nâng cao cho nhiều nhóm trong cộng đồng, từ đó hình thành môi trường không khói thuốc và thúc đẩy sự thay đổi hành vi.

Đặc biệt, việc truyền thông đến học sinh và thanh niên nhằm phòng ngừa việc bắt đầu sử dụng thuốc lá từ sớm cũng như giúp thế hệ trẻ nhận diện các nguy cơ đến từ các sản phẩm thuốc lá mới là rất cần thiết.

Nội dung truyền thông không ngừng đổi mới

Nội dung tuyên truyền và phổ biến pháp luật hiện phát triển theo chiều hướng liên tục, không ngừng cải tiến. Đặc biệt, nội dung tập trung vào các quy định cốt lõi trong Luật phòng chống tác hại thuốc lá, chẳng hạn như quy định về những địa điểm không được hút thuốc và trách nhiệm của lãnh đạo từng cơ quan trong việc xây dựng môi trường không khói thuốc.

Cùng với việc phổ biến các quy định pháp luật, truyền thông cũng chuyển tải thông tin về các tác hại khi sử dụng thuốc lá điếu cũng như các sản phẩm thuốc lá khác. Từ năm 2020 đến 2025, các hoạt động truyền thông chú trọng vào tác hại của thuốc lá điện tử và thuốc lá nung nóng, từ đó giúp người dân nhận thức rõ về nguy cơ đối với sức khỏe và không coi đây là những sản phẩm an toàn.

Những mô hình và tấm gương về cơ quan thực hiện tốt quy định về môi trường không khói thuốc được phổ biến rộng rãi. Thông tin hỗ trợ cho quá trình cai nghiện thuốc lá cũng được cung cấp, giúp những người đang sử dụng thuốc lá có thêm lựa chọn để từ bỏ.

Một nội dung quan trọng khác là chia sẻ kết quả nghiên cứu trong nước và quốc tế về tác hại của thuốc lá cũng như thông tin về tình hình sử dụng và hiệu quả trong việc thực hiện chính sách phòng chống tác hại thuốc lá.

Trong số đó có Các cuộc Điều tra toàn cầu về tình hình sử dụng thuốc lá ở người trưởng thành (GATS), và Điều tra toàn cầu về sử dụng thuốc lá trong học sinh 13-15 tuổi (GYTS 2022) cũng như kết quả từ 34 tỉnh thành năm 2020 (PGATS). Những số liệu này tạo cơ sở vững chắc cho hoạt động truyền thông và giúp nâng cao nhận thức cộng đồng.

Theo thống kê năm 2024, có 61,5% người dân biết đến Luật Phòng chống tác hại thuốc lá và khoảng 73,2% người dân đã tiếp cận thông tin tuyên truyền liên quan đến phòng chống tác hại thuốc lá. Những con số này chứng thực cho sự phát triển của hoạt động truyền thông, đồng thời đặt ra yêu cầu tiếp tục đổi mới phương pháp truyền tải để nâng cao hiểu biết và khả năng áp dụng thông tin vào thực tế.

Kéo dài thời gian và tầm nhìn trong truyền thông

Tuy đã đạt được nhiều kết quả đáng kể, song công tác tuyên truyền và phổ biến pháp luật vẫn gặp một số khó khăn. Tại nhiều cơ quan, hoạt động tuyên truyền còn chưa thật sự được thực hiện liên tục, mà chỉ tập trung vào các sự kiện như Tuần lễ Quốc gia Không Thuốc Lá diễn ra từ ngày 25-31 tháng 5 hàng năm.

Cách tiếp cận này có thể tạo ra một tác động mạnh trong một thời điểm cố định, nhưng lại không giữ được sự quan tâm của cộng đồng trong suốt cả năm. Việc thay đổi hành vi sử dụng thuốc lá là một quá trình dài, đòi hỏi thông tin phải được cập nhật thường xuyên và thường xuyên lặp lại với những nội dung thích hợp.

Ngoài ra, một số Bộ và ngành còn thiếu nguồn lực và điều kiện để thực hiện các hoạt động truyền thông cho những nhóm đối tượng dễ bị tác động bởi thuốc lá.

Trong giai đoạn đầu sau khi Luật được ban hành, công tác tuyên truyền còn bị lồng ghép với nhiều luật khác và nội dung liên quan đến Luật Phòng chống tác hại thuốc lá ở một số khu vực thiếu chuyên sâu.

Các nguồn ngân sách dành cho công tác tuyên truyền cũng còn hạn chế, hoạt động truyền thông chủ yếu nhận được sự hỗ trợ từ Quỹ Phòng chống tác hại thuốc lá (hiện đã chuyển thành Quỹ Phòng bệnh).

Yêu cầu phối hợp đồng bộ trong hoạt động truyền thông

Qua kiểm tra hoạt động tại một số địa phương, việc tuyên truyền và phổ biến Luật Phòng chống tác hại thuốc lá còn thiếu sự phối hợp chặt chẽ giữa các cơ quan, ban, ngành. Hiện tại, hoạt động truyền thông chủ yếu được thực hiện bởi ngành y tế, mà cụ thể là Trung tâm Kiểm soát Bệnh tật.

Bên cạnh đó, sự tham gia và hỗ trợ từ các cơ quan khác ở địa phương vẫn còn hạn chế, dẫn đến thiếu tính đồng bộ trong công tác truyền thông. Đặc biệt, hoạt động tuyên truyền ở những vùng sâu vùng xa còn rất hạn chế, trong khi đó, người dân tại thành phố và thị trấn có điều kiện tốt hơn để tiếp cận thông tin.

Thiếu tài liệu phù hợp với văn hóa và ngôn ngữ đặc thù của từng cộng đồng cũng là vấn đề cần lưu ý; đáng chú ý là vẫn chưa có nhiều tài liệu tuyên truyền bằng tiếng dân tộc là một điểm yếu cần khắc phục.

Đề xuất nhằm cải thiện hoạt động truyền thông

Để nâng cao hiệu quả công tác truyền thông, việc chủ động điều chỉnh phương thức và nội dung là cần thiết. Cần có sự tham gia đồng bộ và các hoạt động truyền thông cần được thực hiện thường xuyên hơn, không chỉ giới hạn trong một số sự kiện cụ thể.

Đồng thời, cần đầu tư vào việc phát triển tài liệu truyền thông phù hợp với cộng đồng cũng như cải thiện khả năng tiếp cận thông tin cho những nhóm dễ bị tổn thương.

Cuối cùng, việc tổ chức các hoạt động đa dạng, sáng tạo sẽ tạo ra môi trường thông tin phong phú và giúp nâng cao nhận thức của cộng đồng về tác hại của thuốc lá. Cùng với đó, việc hỗ trợ tài chính từ chính phủ và các tổ chức có thẩm quyền là điều vô cùng quan trọng.

Để biết thêm thông tin về những thay đổi trong hệ thống y tế tại Côn Đảo, bạn có thể tham khảo bài viết về sự biến đổi của y tế Côn Đảo sau một năm tái cấu trúc. Nếu bạn muốn tìm hiểu về những ca phẫu thuật thú vị trong bệnh viện, hãy xem bài viết về bé gái 5 ngày tuổi được phẫu thuật thành công khối u quái nặng 1,3 kg. Cuối cùng, để có cái nhìn sâu sắc về chi phí đào tạo trong ngành sức khỏe, bạn có thể tham khảo bài viết về đánh giá thực trạng học phí khối ngành sức khỏe và chi phí đào tạo thực tế.