Đổi Mới Quản Lý Công Nghệ Chiến Lược: Chuyển Từ Thủ Tục Sang Kết Quả Thực Tế

Quốc Gia Đặt Ra Mục Tiêu Nắm Vững Tối Thiểu 4 Công Nghệ Chiến Lược

Vào ngày 10 tháng 8 năm 2026, Bộ Khoa học và Công nghệ đã tổ chức một hội nghị để giới thiệu các quy định thực hiện nhiệm vụ nghiên cứu và phát triển công nghệ chiến lược trong khuôn khổ Chương trình khoa học và đổi mới sáng tạo quốc gia đặc biệt dành cho công nghệ chiến lược.

Chương trình này đã được Thủ tướng phê duyệt thông qua Quyết định số 1493/QĐ-TTg vào ngày 6 tháng 8 năm 2026 và sẽ được thực hiện trong giai đoạn 2026 đến 2035, với sự chỉ đạo từ Bộ Khoa học và Công nghệ. Hải Phòng Thực Hiện Bổ Nhiệm Mới Tại Kỳ Họp HĐND Khóa XVII Cảnh Sát Cần Thơ Bắt Giữ Nhóm Trộm Chó Sử Dụng Súng Tấn Công Hà Nội Bị Nắng Nóng Đỉnh Điểm: Tình Hình Cảnh Báo Thời Tiết

Được xây dựng dựa trên Nghị quyết 57-NQ/TW, Luật Khoa học và Công nghệ năm 2025, cùng các quy định liên quan khác, chương trình nhắm đến 10 công nghệ chiến lược và 30 sản phẩm công nghệ, tập trung vào những lĩnh vực như công nghệ số, robot, năng lượng tái tạo, an ninh mạng, và hàng không vũ trụ.

Chương trình đặt ra mục tiêu chuyển hóa sản phẩm và thương mại hóa thành tiêu chí đánh giá hiệu quả, với doanh nghiệp được xác định là trung tâm, còn các viện nghiên cứu và trường đại học là lực lượng chủ chốt trong việc thực hiện. Giai đoạn 2026-2030 sẽ phấn đấu nắm vững ít nhất 4 công nghệ và phát triển 15 sản phẩm, trong đó có 5 sản phẩm đạt tiêu chuẩn khu vực hoặc quốc tế; trong giai đoạn 2031-2035, con số này sẽ nâng lên thành 6 công nghệ và 25 sản phẩm.

Chương trình sẽ triển khai qua 5 nhóm nhiệm vụ chính, bao gồm hoàn thiện các cơ chế chính sách, nghiên cứu và phát triển sản phẩm, hỗ trợ thương mại hóa, phát triển nguồn nhân lực cùng hợp tác quốc tế, và theo dõi, đánh giá hiệu quả thực hiện. Nguồn kinh phí cho chương trình sẽ bao gồm ngân sách nhà nước và các nguồn hợp pháp khác, với các khoản chi được dự toán dựa trên kết quả tại các mốc đánh giá.
Nhiệm vụ sẽ được đánh giá vào giữa kỳ năm 2030 và hoàn thành trước ngày 30 tháng 9 năm 2035, trừ trường hợp được cấp có thẩm quyền quyết định khác.

Thông tư số 48/2026/TT-BKHCN quy định về quy trình xét cấp tài trợ, thẩm định và phê duyệt cho các nhiệm vụ nghiên cứu và phát triển công nghệ chiến lược. Các nhiệm vụ này sẽ được tổ chức theo nhiều hình thức khác nhau, có thể là nhiệm vụ riêng lẻ hoặc liên kết chặt chẽ giữa các nhiệm vụ. Mỗi nhiệm vụ sẽ được cấp một mã số duy nhất để quản lý và theo dõi.

Hướng Đến Quản Lý Kết Quả Thực Tế

Tại hội nghị, Thứ trưởng Bộ Khoa học và Công nghệ Lê Xuân Định đã nhấn mạnh 3 yêu cầu quan trọng: quản lý dựa trên kết quả thay vì các thủ tục hành chính rườm rà, bắt đầu từ thực tế thay vì chỉ dựa vào đề xuất, và đánh giá kết quả dựa trên khả năng làm chủ công nghệ cũng như ứng dụng thực tiễn.

Với cách tiếp cận mới này, các nhiệm vụ sẽ được cấu trúc thành các gói công việc tương ứng với các mốc đánh giá riêng biệt, đồng thời tăng cường quyền tự chủ chuyên môn và đảm bảo sự công bằng trong thù lao cho các nhà nghiên cứu.

Đại diện của Quỹ Phát triển Khoa học Công nghệ Quốc gia (Nafosted) cũng đã cho biết rằng cơ chế tài chính cho các nhiệm vụ công nghệ chiến lược cũng sẽ thay đổi theo hướng hỗ trợ tối đa cho các công nghệ có tầm quan trọng cao với an ninh quốc gia và quốc phòng. Đối với những sản phẩm có khả năng áp dụng thực tiễn, hỗ trợ có thể lên tới 70%, và các bên khác sẽ đảm nhận phần còn lại.

Các nguồn kinh phí đối ứng có thể đến từ nhiều nguồn hợp pháp, từ nhân lực đến thiết bị, và dự toán cũng sẽ được lập theo từng gói công việc với các mục tiêu, sản phẩm đầu ra, kinh phí, và thời gian thực hiện đều được xác định rõ.

Có thể áp dụng các quy định như hợp đồng tương tự và các căn cứ hợp pháp khác trong quá trình đánh giá. Cơ chế thù lao sẽ được tính dựa trên vị trí công việc và mức độ tham gia, cho phép thuê chuyên gia trong và ngoài nước khi cần thiết. Dòng tiền sẽ được gắn với kết quả thực tế, với việc đánh giá tại từng mốc để quyết định việc thanh toán giai đoạn tiếp theo.

Như vậy, mục tiêu của chương trình không chỉ là phát triển công nghệ mà còn là tạo ra những không gian phát triển mới cho các lĩnh vực như biển, không gian số, và vũ trụ, mở ra hy vọng mới cho tương lai của Việt Nam.