Thách Thức Mới Trong Việc Kiểm Soát Sử Dụng Thuốc Lá Tại Việt Nam

Thuốc lá thế hệ mới: Nguy cơ tiềm ẩn cho thanh thiếu niên

Việt Nam vẫn nằm trong nhóm 15 quốc gia có tỷ lệ nam giới hút thuốc lá cao trên thế giới, với 41,1% theo thống kê năm 2021. Tuy nhiên, con số này lại không tăng ở nhóm trẻ em từ 13-15 tuổi, duy trì dưới 2%, và ở nữ giới dưới 1%. Những kết quả tích cực này cần được bảo vệ và phát triển.

Với mục tiêu giảm tỷ lệ hút thuốc ở nam giới xuống còn 36% vào năm 2030, Việt Nam phải đối mặt với mối đe dọa từ sự xuất hiện của thuốc lá điện tử và thuốc lá nung nóng. Những sản phẩm này không chỉ làm gia tăng số người hút thuốc mà còn có khả năng thu hút thanh thiếu niên, dẫn đến nghiện nicotine sớm hơn. Chiến Lược Nâng Cao Sức Khỏe Cho Nhân Viên Y Tế Trong Ca… Cấp Cứu Khẩn Cấp Các Nạn Nhân Vụ Tai Nạn Giao Thông Tại G… Hành Trình Trở Thành Á Khoa: Tạ Tiến Tùng Từ Phân Hiệu Th…

TS. Hoàng Thị Mỹ Hạnh, Trưởng khoa Xã hội học y tế và Dân số tại Viện Chiến lược và Chính sách y tế, nhấn mạnh rằng trước khi Quốc hội ban hành Nghị quyết 173 về việc cấm thuốc lá điện tử và thuốc lá nung nóng, số thanh thiếu niên sử dụng thuốc lá điện tử đã gia tăng nhanh chóng. Đặc biệt, khoảng 45% thanh thiếu niên sử dụng thuốc lá điện tử chưa từng hút thuốc lá truyền thống, cho thấy sức hút của những sản phẩm này đối với giới trẻ.

TS. Hạnh cảnh báo rằng nếu không có các chính sách kiểm soát hiệu quả, việc tiêu thụ thuốc lá sẽ tiếp tục gia tăng. Bà cũng nhấn mạnh rằng chính sách giảm nhu cầu sử dụng thuốc lá hiện tại vẫn chưa đủ mạnh để đạt được các mục tiêu đã đề ra. Những doanh nghiệp hiện đang dịch chuyển sản phẩm sang các loại nicotine mới như túi nhai và nhiều sản phẩm khác.

Việc cấm trưng bày thuốc lá tuyệt đối sẽ không chỉ bảo vệ nhóm dễ tổn thương mà còn có thể ngăn chặn sự hình thành thế hệ nghiện nicotine mới. Điều này sẽ mang đến lợi ích lâu dài cho sức khỏe và kinh tế của cộng đồng.

Cần có quy định nghiêm ngặt về trưng bày thuốc lá

Hiện tại, thống kê cho thấy khoảng 40,9% cửa hàng bán lẻ vi phạm quy định cấm trưng bày thuốc lá. Việc cho phép bất kỳ bao thuốc nào được trưng bày vẫn tạo ra tín hiệu mạnh mẽ, khiến trẻ em dễ dàng bị hấp dẫn và làm gia tăng nguy cơ hút thuốc. Theo nghiên cứu, trẻ em nhìn thấy bao thuốc lá thường xuyên có khả năng thử hút thuốc cao gấp 1,6 lần.

TS. Hạnh thúc giục rằng việc cấm trưng bày thuốc lá không chỉ là giải pháp kỹ thuật mà còn là thông điệp rõ ràng về sự nguy hiểm của thuốc lá như một sản phẩm tiêu dùng bình thường. Bà đưa ra nhận định rằng nếu chính sách này được áp dụng, Việt Nam có thể giảm khoảng 5 triệu người hút thuốc trong vòng 7 năm tới, đồng nghĩa với việc tiết kiệm khoảng 4.000 tỷ đồng mỗi năm cho chi phí y tế.

Tính đến hiện tại, số lao động sản xuất thuốc lá tại Việt Nam chỉ khoảng 9.355 người, chiếm 0,3% tổng số lao động. Ngay cả khi tiêu thụ thuốc lá giảm, số lượng lao động bị ảnh hưởng cũng rất nhỏ. Ngược lại, khi người dân không còn bị khuyến khích mua thuốc lá, khoản tiền này có thể được chuyển sang các mặt hàng tiêu dùng khác, tạo ra từ 60.000 đến 120.000 việc làm mới trong các ngành nghề khác.

Nghiên cứu tại Mỹ cho thấy, 32,8% người đang hút thuốc có ý định mua thuốc khi thấy sản phẩm trưng bày, tỷ lệ này giảm xuống còn 2,9% khi thuốc lá được che phủ hoàn toàn. Tại Scotland, một nghiên cứu đã chỉ ra rằng sau khi áp dụng chính sách cấm trưng bày thuốc lá, nguy cơ hút thuốc ở thanh thiếu niên giảm tới 73%.

Chính sách cấm trưng bày thuốc lá đang trở thành xu hướng toàn cầu, với 59 quốc gia đã ban hành quy định này, bao gồm Anh, Ireland, Canada, Australia và New Zealand. Tại khu vực ASEAN, nhiều nước như Thái Lan, Brunei, và Singapore cũng đã áp dụng quy định tương tự.

Có nhiều bài học kinh nghiệm từ việc thực hiện chính sách này ở các quốc gia khác mà Việt Nam có thể xem xét áp dụng. Việc ban hành quy định về cấm trưng bày thuốc lá có thể trở thành một nội dung quan trọng trong việc sửa đổi Luật Phòng chống tác hại của thuốc lá, đồng thời bảo vệ trẻ em và hỗ trợ việc cai nghiện.

Đề xuất cấm trưng bày thuốc lá tại điểm bán để giảm tác động quảng bá

SKĐS – Việc trưng bày thuốc lá tại điểm bán có thể tạo ra hình thức quảng bá trực tiếp hoặc gián tiếp, đặc biệt tác động đến trẻ em…