Tại Sao Trẻ Nhỏ Dễ Bị Suy Hô Hấp Khi Nhiễm RSV So Với Cúm?
Vấn đề sức khỏe hô hấp ở trẻ nhỏ đang trở thành mối lo ngại lớn, đặc biệt là khi chứng bệnh virus hợp bào hô hấp (RSV) trỗi dậy. Nhiều phụ huynh có thể không nhận ra rằng ngay cả những trẻ khỏe mạnh cũng có thể trải qua tình trạng suy hô hấp nghiêm trọng khi mắc phải RSV.
Nguy cơ cao ở trẻ sơ sinh dưới 3 tháng tuổi Những Điều Cần Biết Về Thực Phẩm Chức Năng Dành Cho Người… Tăng Huyết Áp Thai Kỳ: Nguyên Nhân, Tác Động và Biện Pháp… Tragedy Strikes: A 33-Year-Old Woman Fatally Attacked by…
Trong một cuộc thảo luận tại Hội nghị Sản phụ khoa Quốc tế năm 2026, PGS.TS Nguyễn Thị Diệu Thúy, Trưởng khoa Nhi tại Bệnh viện Đại học Y Hà Nội, đã chia sẻ rằng từ đầu tháng 8, số lượng trẻ nhập viện do các bệnh lý hô hấp, bao gồm RSV, đã gia tăng đáng kể. Bà nhấn mạnh rằng nhóm trẻ dưới 3 tháng tuổi là những đối tượng dễ bị tổn thương nhất.
Bà cho biết: “Tình trạng nhiễm RSV đang xảy ra phổ biến, và trong số đó có hai trường hợp nặng cần phải sử dụng máy thở. Chỉ trong một ngày, có trẻ vừa mới ho đã nhanh chóng chuyển sang tình trạng suy hô hấp nặng”.
Theo thông tin từ Tổ chức Y tế Thế giới, RSV có khả năng lây lan rất cao và hầu hết trẻ sẽ mắc phải trong những năm đầu đời. Năm 2019, khoảng 2,2 triệu trẻ dưới 12 tháng đã phải nhập viện vì RSV, trong khi có tới 66.300 ca tử vong liên quan đến bệnh này trên toàn cầu. Một nghiên cứu tại Mỹ cho thấy 80% trẻ em điều trị hồi sức tích cực vì RSV là trẻ khỏe mạnh, sinh đủ tháng trước đó.
PGS.TS Nguyễn Thị Diệu Thúy đang thăm khám cho trẻ mắc bệnh hô hấp. Ảnh: Thái Bình
PGS Thúy cũng giải thích rằng hệ hô hấp của trẻ nhỏ rất nhạy cảm. Khi viêm nhiễm xảy ra, niêm mạc đường thở bị sưng tấy và đã làm tăng tiết đờm, khiến đường thở ngày càng thu hẹp. Trẻ dưới 3 tháng tuổi thường không thể ho hiệu quả để loại bỏ đờm, kết hợp với việc bú sữa khiến chúng càng dễ bị suy hô hấp hơn.
Các triệu chứng ban đầu của RSV có thể bị nhầm lẫn với cúm hoặc COVID-19, do đó nhiều gia đình không chú ý đến tình hình sức khỏe của trẻ. Vấn đề này đã được bác sĩ sản khoa BSCKII Nguyễn Bá Mỹ Nhi đề cập khi cho rằng tâm lý chủ quan của phụ huynh dẫn đến việc không thực hiện biện pháp phòng ngừa sớm cho trẻ.
Thách thức từ đồng nhiễm vi khuẩn
Điều cần lưu ý là RSV không chỉ đơn độc tấn công hệ hô hấp. Theo một nghiên cứu ở Việt Nam, hơn 80% trẻ bị viêm phổi do RSV cũng mắc phải nhiễm khuẩn cùng lúc. Điều này có thể khiến tình trạng bệnh trở nên nghiêm trọng hơn, do vi khuẩn dễ dàng tấn công khi đường hô hấp đã bị tổn thương.
Nghiên cứu cho thấy rằng trẻ từng nhập viện do RSV có nguy cơ cao mắc hen phế quản trong hai năm tiếp theo. Cụ thể, trẻ từ 6 đến 23 tháng tuổi có nguy cơ này tăng khoảng 3,9 lần. Nếu có thêm sự nhiễm khuẩn, tình hình sức khỏe của trẻ có thể xấu đi, gia tăng thời gian nằm viện và chi phí điều trị.
Chi phí cho việc điều trị RSV ở Việt Nam có thể chiếm từ 32-70% mức lương tối thiểu. Đặc biệt đối với trẻ cần phải nằm hồi sức tích cực, nhiều gia đình buộc phải sử dụng tiết kiệm hoặc thậm chí vay mượn để trang trải chi phí này.
Cảm xúc lo lắng cũng là một vấn đề lớn với các bậc phụ huynh. Một nghiên cứu tại châu Âu cho thấy hầu hết các cha mẹ lo lắng khi con họ nhập viện do RSV, và một phần không nhỏ trong số họ tiếp tục cảm thấy căng thẳng ngay cả sau thời gian điều trị.
Các biện pháp phòng ngừa hiệu quả
Các chuyên gia khuyến nghị rằng việc phòng ngừa bệnh cho trẻ không chỉ nên bắt đầu sau khi trẻ sinh ra. Miễn dịch thụ động từ mẹ qua thai kỳ có thể cung cấp một lớp bảo vệ tốt cho trẻ ngay từ những tuần đầu đời. Do đó, các bậc phụ huynh nên trao đổi với bác sĩ về các biện pháp phòng ngừa thích hợp. Vào ngày 1 tháng 7 năm 2026, Bộ Y tế đã ban hành Quyết định 1965/QĐ-BYT, đưa bệnh do RSV vào danh mục bệnh truyền nhiễm cần được giám sát.
Gia đình có thể làm gì để bảo vệ trẻ? Đầu tiên, hãy thực hiện các biện pháp vệ sinh như rửa tay thường xuyên, che miệng khi ho, và nuôi con bằng sữa mẹ. Bên cạnh đó, nếu trẻ có dấu hiệu khó thở hoặc khò khè, cần đưa trẻ đến cơ sở y tế ngay lập tức.
Những lưu ý cho thân nhân khi thăm em bé
Bác sĩ Phạm Hải Hà khuyến cáo rằng người lớn khỏe mạnh vẫn có thể vô tình mang virus vào cho trẻ sơ sinh, nhất là trong những tuần đầu đời. Do đó, việc hạn chế tiếp xúc có thể giúp bảo vệ sức khỏe cho trẻ và cả người mẹ.
Đồng thời, cũng cần thận trọng với trẻ lớn đi học, vì chúng có thể mang virus về nhà và khiến trẻ sơ sinh dễ mắc bệnh hơn.
Truyền hình trực tuyến: ‘PHÒNG NGỪA VIRUS RSV TRONG MÙA BỆNH HÔ HẤP’
Lưu ý: Nội dung mang tính tham khảo, không thay thế cho việc chẩn đoán, thăm khám và điều trị y khoa chuyên nghiệp. Vui lòng tham khảo ý kiến bác sĩ hoặc chuyên gia y tế trước khi áp dụng.
