Tại Sao Nhà Nước Có Thể Chi Đến 300 Triệu Đồng Tháng Cho Nhà Khoa Học?
Nhà Khoa Học Nhận Thù Lao Cao
Vào ngày 1 tháng 8 năm 2026, Bộ Khoa học và Công nghệ đã phát hành thông tư số 49/2026/TT-BKHCN, quy định rõ về cơ chế tài chính dành cho các nhiệm vụ nghiên cứu và phát triển (R&D) công nghệ chiến lược. Một trong những điểm nổi bật trong thông tư này là việc xác định mức thù lao cho những nhân lực tham gia dự án dựa trên vị trí, trách nhiệm và kết quả công việc, thay vì áp dụng mức chi trả cố định như trước đây.
Ông Đào Ngọc Chiến, Giám đốc Quỹ Phát triển khoa học và công nghệ Quốc gia, đã chia sẻ rằng mức thù lao lên đến 300 triệu đồng/tháng được thiết lập dựa trên các tiêu chí quốc tế và đã có những điều chỉnh cho phù hợp với tình hình trong nước. Thời Tiết Miền Trung: Nắng Nóng Sẽ Giảm Trong Những Ngày Tới Khám Phá Mô Hình Chăm Sóc Người Cao Tuổi Tại Tây Hồ
Phân tích từ góc nhìn quốc tế, cơ quan xây dựng cơ chế đã tham khảo mức thu nhập tại Singapore, sau đó điều chỉnh để phù hợp với sức mua tương đương giữa hai quốc gia. Bên cạnh đó, sự hiếm hoi về nguồn nhân lực chất lượng cao cũng đã đóng vai trò quan trọng trong việc xác định mức thù lao này.

Ông Đào Ngọc Chiến, Giám đốc Quỹ Phát triển khoa học và công nghệ Quốc gia.
Ông Chiến còn cho biết, trong các trường hợp thông thường, mức thù lao cho chuyên gia tối đa có thể tương đương với mức lương của Chủ nhiệm nhiệm vụ. Tuy nhiên, với những trường hợp đặc biệt, mức thù lao có thể được nâng cao hơn, nhưng điều này cần có sự chấp thuận của cơ quan có thẩm quyền.
Thực tế, thông tư mới đã quy định rằng mức thù lao cho chuyên gia thường là 150 triệu đồng/tháng, nhưng trong điều kiện đặc biệt có thể lên tới 300 triệu đồng/tháng nếu như việc chứng minh sự cần thiết và hiệu quả của nhiệm vụ được thực hiện đầy đủ.
Để xác định mức thù lao cho các chuyên gia, các yếu tố như yêu cầu chuyên môn, phạm vi công việc, kinh nghiệm, và thời gian tham gia đều sẽ được xem xét một cách kỹ lưỡng.
Ngân sách nhà nước sẽ được phân bổ cho từng gói công việc cụ thể, mỗi gói cần phải có mục tiêu rõ ràng, phạm vi thực hiện, và căn cứ để xác định kinh phí. Hơn nữa, các gói công việc sẽ được tổng hợp và đánh giá tại những mốc thời gian nhất định để xác định tiến độ và hiệu quả thực hiện.
Để tìm hiểu chi tiết về tình hình giao thông trong các dịp lễ, bạn có thể tham khảo thêm thông tin tại Cập Nhật Tình Hình Giao Thông Ngày Lễ Quốc Khánh 2/9 Tại Hà Nội.
Các mốc đánh giá sẽ được sử dụng làm cơ sở để thanh toán và phân bổ kinh phí cho các giai đoạn sau. Nếu không đạt yêu cầu, việc cấp kinh phí sẽ được xem xét lại.
Cơ chế tài chính này được mô tả qua nguyên tắc rõ ràng – “dòng tiền đi theo kết quả”. Nhiệm vụ R&D được triển khai theo từng gói công việc cụ thể, với các sản phẩm đầu ra rõ ràng; chỉ khi đạt yêu cầu mới được tiếp tục cấp kinh phí.
Nhà nước sẽ hỗ trợ lên đến 100% cho những nhiệm vụ được yêu cầu, đặc biệt là những công nghệ lõi và công nghệ quan trọng cho quốc phòng và an ninh nước nhà. Với những sản phẩm có khả năng ứng dụng, mức hỗ trợ tối đa từ ngân sách nhà nước cũng là 70%, phần còn lại sẽ được huy động từ các nguồn vốn khác.
Thêm vào đó, thông tư mới cho phép triển khai nhiều phương án nghiên cứu độc lập cho một vấn đề cụ thể và chỉ giữ lại những phương án có kết quả tốt, bỏ qua những lựa chọn không khả thi. Đồng thời, một khoản kinh phí dự phòng không quá 10% tổng dự toán cũng sẽ được dành ra để xử lý các phát sinh trong quá trình thực hiện.
Các tổ chức và doanh nghiệp cũng có thể tham gia đóng góp qua việc cung cấp máy móc, thiết bị, hoặc nhân lực, từ đó hợp tác cùng Nhà nước trong việc giải quyết các vấn đề công nghệ hiện hữu.
Chấp Nhận Rủi Ro Nhưng Không Chấp Nhận Sai Phạm
Ông Đào Ngọc Chiến cho biết, với cơ chế này, hoạt động R&D sẽ không bị gián đoạn, nhờ vào sự linh hoạt trong việc điều chỉnh các phương án nghiên cứu theo từng giai đoạn. Điều này giúp giảm bớt rủi ro, đặc biệt trong những bài toán công nghệ phức tạp.
Các phương án nghiên cứu sẽ được triển khai độc lập và trải qua những mốc đánh giá để giữ lại những gì đạt yêu cầu, điều chỉnh hoặc loại bỏ những gì không còn phù hợp.
Cơ chế tài chính cũng đảm bảo rằng khoản dự phòng 10% sẽ được sử dụng để ứng phó với những khó khăn không lường trước trong thời gian thực hiện nhiệm vụ.
Các tổ chức chủ trì có thể ứng trước nguồn kinh phí hợp lệ để thực hiện các nhiệm vụ cấp bách trong khi chờ ngân sách nhà nước được phê duyệt.
Kinh phí đối ứng không chỉ được tính bằng tiền mặt, mà doanh nghiệp và tổ chức cũng có thể tham gia thông qua việc cung cấp thiết bị và nhân lực.
Ông Chiến nhấn mạnh nguyên tắc “trao quyền nhiều hơn, trách nhiệm cao hơn”. Điều này có nghĩa là tự chủ không đồng nghĩa với việc buông lỏng quản lý. Cơ chế mới cho phép chấp nhận những rủi ro trong nghiên cứu khoa học, miễn là quá trình thực hiện đạt tiêu chuẩn minh bạch và có đủ chứng cứ.
Tuy vậy, việc chấp nhận rủi ro trong nghiên cứu không đồng nghĩa với việc chấp nhận sai phạm trong quản lý và sử dụng nguồn lực. Thông tư của Bộ Khoa học và Công nghệ đã quy định rõ ràng rằng, rủi ro khách quan được chấp nhận nhưng sai phạm sẽ không được chấp nhận; mọi quá trình sẽ được giám sát thông qua nền tảng số.
Các đơn vị chủ trì có trách nhiệm báo cáo tình hình thực hiện dự án và kết quả trên nền tảng số, hỗ trợ cho các cơ quan quản lý theo dõi và đánh giá tính hiệu quả. Ông Chiến khẳng định: “Chúng ta chấp nhận rủi ro để tạo không gian cho đổi mới, nhưng phải quản trị rủi ro để bảo vệ nguồn lực”.
Các yếu tố trong cơ chế cũng được phân tích thành năm thành phần chính: đầu tư cho con người theo vị trí, thu hút chuyên gia dựa trên cơ chế thị trường, quản lý kết quả thông qua gói công việc cụ thể, trao quyền kèm trách nhiệm giải trình, và chấp nhận rủi ro có kiểm soát. Tất cả đều hướng tới việc làm chủ công nghệ, hình thành sản phẩm và thúc đẩy quy trình chuyển giao và thương mại hóa sản phẩm.
Trong tổng thể cơ chế tài chính của Thông tư 49/2026/TT-BKHCN, mức thù lao 300 triệu đồng/tháng cho Tổng công trình sư là một phần của chiến lược lớn hơn nhằm thu hút và trọng dụng nhân tài, với mục tiêu cuối cùng là chuyển đổi nguồn lực công thành năng lực công nghệ quốc gia.
Lưu ý: Nội dung mang tính tham khảo, không thay thế cho việc chẩn đoán, thăm khám và điều trị y khoa chuyên nghiệp. Vui lòng tham khảo ý kiến bác sĩ hoặc chuyên gia y tế trước khi áp dụng.