Quỹ Phòng Bệnh: Đầu Tư Thông Minh Cho Sức Khỏe Tương Lai
Bộ trưởng Đào Hồng Lan khẳng định đầu tư cho phòng bệnh là chiến lược dài hạn cho sức khỏe cộng đồng
Ngày 20/8, tại Hà Nội, Bộ Y tế đã tổ chức lễ ra mắt Quỹ Phòng bệnh, một bước tiến quan trọng nhằm tăng cường nguồn lực cho công tác phòng ngừa bệnh tật và kiểm soát sức khỏe cộng đồng. Tối Ưu Hóa Nhiệm Vụ Cục Bảo Trợ Xã Hội để Tăng Cường Hiệu… Khám Sức Khỏe Toàn Dân: Bắt Đầu Hành Trình Chăm Sóc Hiệu Quả
Trong sự kiện, TS.BS Trần Khánh Thu – Giám đốc Quỹ Phòng bệnh, thông báo rằng Luật Phòng bệnh số 114/2025/QH15 sẽ được Quốc hội thông qua vào ngày 10/12/2025, chính thức tạo ra khung pháp lý cho việc nâng cao sức khỏe từ những giải pháp phòng ngừa, chuyển đổi mạnh mẽ từ các phương pháp chữa trị sang phòng bệnh chủ động.
Quỹ Phòng bệnh được thành lập nhằm tạo cơ sở tài chính ngoài ngân sách, với mục tiêu huy động và quản lý nguồn lực từ cả khu vực công và tư nhân. Điều này nhằm giúp bù đắp cho những thiếu hụt mà ngân sách nhà nước hiện tại không thể đáp ứng.
TS.BS Trần Khánh Thu nhấn mạnh rằng việc thành lập quỹ đã đánh dấu một bước tiến lớn trong nỗ lực bảo vệ sức khỏe cộng đồng.

TS.BS Trần Khánh Thu phát biểu về tầm nhìn và mục tiêu hoạt động của Quỹ Phòng bệnh. Ảnh: Trần Minh
Sự Chuyển Mình Từ Kế Thừa đến Đổi Mới
TS.BS Trần Khánh Thu giải thích rằng Quỹ Phòng bệnh không chỉ là việc thay đổi tên gọi từ Quỹ Phòng, chống tác hại của thuốc lá (PCTHTL) mà còn là sự chuyển hướng chiến lược tài chính từ việc quản lý một yếu tố nguy cơ sang phục vụ các mục tiêu cộng đồng lớn hơn như phòng bệnh và nâng cao sức khỏe.
Ngoài việc kế thừa các chương trình thành công từ Quỹ PCTHTL, Quỹ Phòng bệnh còn mở rộng phạm vi hoạt động để giải quyết nhiều vấn đề sức khỏe cộng đồng hơn.
Kể từ năm 2013, Quỹ PCTHTL đã có những đóng góp đáng kể, giúp giảm tỷ lệ hút thuốc lá trong dân số. Cụ thể, tỷ lệ hút thuốc ở nam giới giảm từ 47,4% vào năm 2010 xuống còn 38,9% vào năm 2023.
Đáng lưu ý, mặc dù đã có những cải tiến, Việt Nam vẫn phải đối mặt với nhiều thách thức lớn. Hiện tại, hơn 15 triệu người vẫn tiếp tục hút thuốc, và hàng năm có khoảng 103.000 trường hợp tử vong do các bệnh liên quan đến thuốc lá.
Theo TS.BS Trần Khánh Thu, bài học từ Quỹ PCTHTL sẽ giúp Quỹ Phòng bệnh nhận thức đúng đắn về việc cần có nguồn tài chính bền vững, kết nối giữa mạng lưới hành động và đảm bảo phân bổ nguồn lực dựa trên bằng chứng.
Gia Tăng Nhu Cầu Đầu Tư Cho Phòng Bệnh
Giám đốc Quỹ cho rằng mô hình bệnh tật tại Việt Nam đang bị thay đổi nhanh chóng, với tỷ lệ bệnh không lây nhiễm đang gia tăng, chiếm khoảng 80% trong tổng số ca tử vong. Một tỷ lệ lớn trong số đó có thể phòng ngừa nếu được quản lý sớm.
Bên cạnh đó, theo WHO, có khoảng 75% người mắc bệnh cao huyết áp và tiểu đường vẫn chưa được điều trị đúng cách, cho thấy sự thiếu hụt trong công tác phát hiện sớm và quản lý bệnh mạn tính.

Quỹ Phòng bệnh cam kết chống lại tác hại của thuốc lá đồng thời chú trọng đến việc chuẩn bị cho các bệnh không lây nhiễm. Ảnh: Trần Minh
Thêm vào đó, tuổi thọ trung bình của người dân đang gia tăng, nhưng cũng kèm theo đó là số năm sống với bệnh tật. Xu hướng này cho thấy nhu cầu về dự phòng và chăm sóc sức khỏe sẽ ngày càng lớn, đặc biệt cho nhóm người cao tuổi.
Luật Phòng bệnh nhấn mạnh rằng tối thiểu 30% ngân sách y tế cần được dành cho y tế dự phòng, tuy nhiên nhiều địa phương vẫn chưa đáp ứng đủ chỉ tiêu này.
Đầu Tư Hiệu Quả Là Đầu Tư Cho Tương Lai
Các nghiên cứu chỉ ra rằng đầu tư vào phòng bệnh không chỉ mang lại lợi ích sức khỏe mà còn mang lại hiệu quả kinh tế cao. Theo tổng hợp 52 nghiên cứu, mỗi 1 USD đầu tư cho phòng bệnh có thể mang lại lợi ích khoảng 14 USD.
Đặc biệt trong lĩnh vực tiêm chủng, 1 USD đầu tư có thể tạo ra lợi ích lên đến 44 USD nếu tính cả lợi ích xã hội.
Đầu tư vào dinh dưỡng cũng hứa hẹn mang lại lợi ích to lớn, với 1 USD đầu tư có thể tạo ra khoảng 11 USD giá trị sức khỏe tái tạo.
Những con số này cho thấy việc phòng bệnh không chỉ là một lựa chọn, mà là một chiến lược kinh tế thông minh cho tương lai. Với sự hỗ trợ từ Quỹ Phòng bệnh, chúng ta có thể tạo ra những thay đổi tích cực trong sức khỏe cộng đồng.
Hơn nữa, các mô hình tài chính thành công ở nước ngoài như VicHealth ở Australia hay ThaiHealth ở Thái Lan cũng chứng tỏ rằng việc tạo ra các cơ chế tài chính riêng biệt giúp nâng cao sức khỏe cộng đồng là một bước đi đúng đắn.
Khuyến Thích Đổi Mới và Quản Lý Hiệu Quả
Quỹ Phòng bệnh sẽ dựa vào các quyết định dựa trên dữ liệu và chứng cứ cũng như thúc đẩy đổi mới sáng tạo, nhằm tạo ra một mô hình quản lý minh bạch và hiệu quả.
Đồng thời, Quỹ cũng sẽ xây dựng tiêu chuẩn phân bổ nguồn lực rõ ràng và có hệ thống giám sát để theo dõi kết quả của các can thiệp.
Hướng tới một mô hình hiện đại và hiệu quả, Quỹ sẽ không ngừng hợp tác quốc tế với các tổ chức như WHO để học hỏi kinh nghiệm và áp dụng các phương pháp tốt nhất.
Để hiện thực hóa mục tiêu phòng bệnh, Quỹ sẽ cần sự hỗ trợ liên tục từ Bộ Y tế và các tổ chức địa phương, quốc tế khác. Điều này sẽ đảm bảo rằng nguồn lực được triển khai đúng cách và đạt được hiệu quả cao nhất trong việc bảo vệ sức khỏe nhân dân.
Cuối cùng, TS.BS Trần Khánh Thu nhấn mạnh rằng thành công của Quỹ sẽ không chỉ dựa vào quy mô nguồn lực mà còn trên cơ sở kết quả đạt được trong việc cải thiện sức khỏe cộng đồng.
Lưu ý: Nội dung mang tính tham khảo, không thay thế cho việc chẩn đoán, thăm khám và điều trị y khoa chuyên nghiệp. Vui lòng tham khảo ý kiến bác sĩ hoặc chuyên gia y tế trước khi áp dụng.